Kernfysicus Philippe Schoonejans : 'De maan en Mars zijn niet geschikt om kolonies te stichten'
In dit artikel:
Kernfysicus Philippe Schoonejans, die jaren voor ESA en NASA aan het Artemis‑programma meewerkte, spreekt op 11 juni 2026 tijdens de Nacht van de Ruimte (Quest/INNOVATE) in het openluchttheater de Goffert in Nijmegen. Als eerste spreker geeft hij een toelichting op de betekenis van grote ruimtedromen—met de terugkeer naar de maan als centraal voorbeeld—en deelt hij zijn ervaringen met en observaties van de recente Artemis II‑vlucht (april), waarvan hij live verslag deed.
Schoonejans noemt Artemis II verrassend wetenschappelijk vruchtbaar. De bemanning maakte tijdens de maanrondgang foto’s die kleurverschillen in de maankorst tonen, aanwijzingen voor verschillende mineralen, en observeerde tijdens de terugweg lichtflitsen van inslaande meteorieten. Dat soort data helpt bij het begrijpen van de samenstelling en het ontstaan van maan, aarde en zonnestelsel. Ook vertelt hij over de zorgvuldige voorbereiding rond de terugkeer: eerdere problemen met het hitteschild leidden tot twee jaar extra testen en een aangepast terugkeertraject, waarna de missie veilig verliep.
Volgens Schoonejans is het doel van een nieuwe maanreeks primair wetenschappelijk: langere verblijven mogelijk maken en in‑situ technologieën testen (ISRU) zoals het winnen van waterijs of het produceren van zuurstof en brandstof uit maanstof. Die praktische proeven zijn belangrijk omdat een bemande Marsreis jaren in beslag neemt en men daar grotendeels zelfvoorzienend moet kunnen zijn. Tegelijk erkent hij het geopolitieke element: de VS wil onder meer China aftroeven in prestige en snelheid.
Hij is uitgesproken sceptisch over grootschalige kolonisatie van de maan of Mars: beide zijn extreem onherbergzaam. Voor Mars wijst hij op concrete, nog onopgeloste knelpunten: schadelijke kosmische straling buiten het aardmagnetisch veld, sterke lichamelijke degradatie na maanden in gewichtsloosheid, onbekende afvalproblematiek en het feit dat nog nooit een raket van Mars is opgestegen—wat enorme brandstof‑ en logistieke uitdagingen oplevert. Hoewel hij gelooft dat mensen uiteindelijk naar Mars zullen gaan—de menselijke drang tot exploratie is groot—waarschuwt hij dat veilige, terugkeerbare missies veel complexer en langzamer te realiseren zijn dan sommige publieke prognoses doen voorkomen. Hij wijst ook op de moraliteit van eenkennige, eenrichtingsmissies: verrassend veel mensen meldden zich ooit vrijwillig aan voor zulke reizen, iets waar hij zelf geen begrip voor heeft.
Praktisch: Schoonejans geeft zijn lezing op 11 juni in Nijmegen; geïnteresseerden kunnen meer informatie vinden via de organisatie van de Nacht van de Ruimte.