Kabinet gooit octrooiwet om om innovatie en investeringen te beschermen

In dit artikel:

Het kabinet wil het Nederlandse octrooisysteem grondig veranderen: in plaats van het huidige bijna-automatische registratiestelsel komt er een verplichte inhoudelijke toetsing door het Octrooicentrum Nederland. Alle aanvragen worden voortaan getoetst op nieuwheid en inventiviteit voordat een octrooi wordt verleend. De maatregel, gepresenteerd door demissionair minister van Economische Zaken Vincent Karremans, moet rechtsonzekerheid verminderen en voorkomen dat zwakke of banale patenten innovatie blokkeren.

Volgens het kabinet leveren octrooien aanzienlijke economische voordelen op — bedrijven met een octrooi halen gemiddeld 28% meer inkomsten per werknemer — maar die waarde staat of valt met juridische robuustheid. De nieuwe procedure moet misbruik tegengaan, ook van buitenlandse aanvragers, zodat niet langer “het wiel opnieuw uitvinden” wordt beloond met bescherming die weinig echte meerwaarde heeft.

Tegelijk met strengere toetsing wil de regering de regeldruk verlagen: acht bestaande regels rond octrooien worden vereenvoudigd of geschrapt, onderdeel van een bredere ambitie om vóór de zomer van 2026 in totaal 500 regels te verminderen. De combinatie van kwalitatieve toetsing en administratieve vereenvoudiging moet vooral startups en scale-ups meer zekerheid en investeringskracht bieden.

De wijziging geldt niet alleen voor Nederland maar ook voor de Caribische delen van het Koninkrijk en zal naar verwachting van toepassing worden op activiteiten op de Noordzee en wateren rond de eilanden. De Rijksministerraad heeft ingestemd; het wetsvoorstel gaat nu naar de Raad van State en daarna naar Tweede en Eerste Kamer voor behandeling.