Jouw vriendschappen zijn fundamenteel anders dan de vriendschappen van je ouders, stelt deze socioloog
In dit artikel:
Socioloog en vriendschapsonderzoeker Beate Völker legt uit hoe vriendschappen in de loop van de twintigste en eenentwintigste eeuw van karakter zijn veranderd: ze zijn niet minder waardevol, maar wel anders van vorm en functie.
1) Gescheiden levensdomeinen: waar vroeger familie, buurt, werk en vrienden vaak in één kring vielen, bewegen mensen nu vaker tussen losse sociale netwerken. Collega’s zijn niet per definitie vrienden en vrienden wonen regelmatig ver weg, waardoor vriendschap een aparte plaats naast werk en familie heeft gekregen.
2) Bewuste keuze: omdat sociale netwerken minder aan plek of religie zijn gebonden, kiezen mensen selectiever wie ze dichtbij laten. Völker noemt vriendschap daarom wel de “ultiem zelfverkozen relatie”: vrienden weerspiegelen persoonlijke voorkeuren en levensstijl.
3) Minder praktisch, meer emotioneel: oudere generaties hadden vaker praktische wederzijdse hulp in hun vriendschappen (babysitten, klussen, spullen lenen), vooral rond en na de Tweede Wereldoorlog toen bestaanszekerheid centraal stond. Vandaag ligt de nadruk vaker op emotionele steun, gezelschap en begrip.
4) Rol bij identiteit en ontwikkeling: vooral bij jongere generaties (zoals Gen Z) fungeren vrienden steeds meer als plekken om jezelf te ontdekken en nieuwe interesses uit te proberen. Vriendschappen zijn daarmee sterker verbonden met persoonlijke ontwikkeling dan vroeger.
5) Technologie verandert onderhoud, niet per se diepgang: apps en social media maken het makkelijker contact te houden over afstand en tijdsdruk heen, wat relaties onderhoudt die anders zouden vervagen. Dat kan wel leiden tot vluchtige interacties bij oppervlakkige kennissen, maar er is weinig bewijs dat hechte vriendschappen daardoor wezenlijk oppervlakkiger worden.
Kortom: hedendaagse vriendschappen verschillen in samenstelling, functie en onderhoudswijze van die van eerdere generaties, maar blijven essentieel voor welzijn — niet beter of slechter, maar veranderd.