Je stem verraadt je leeftijd, maar ook hoe snel je hersenen verouderen

In dit artikel:

Een internationaal onderzoeksteam ontwikkelde een ‘spraakklok’ die op basis van stemkenmerken zoals spreektempo, pauzes, toonhoogte en woordkeuze iemands leeftijd schat. Daarvoor analyseerden de onderzoekers opnames van 2928 Spaanstalige deelnemers uit Argentinië, Chili, Colombia, Mexico en Peru. Zij voerden zeven spreekopdrachten uit; onder hen waren gezonde mensen en patiënten met lichte cognitieve problemen, alzheimer of frontotemporale dementie.

Bij gezonde deelnemers kwam de geschatte leeftijd het dichtst bij de werkelijke leeftijd. Mensen met alzheimer klonken gemiddeld ouder dan ze waren, en het verschil was nog groter bij een vorm van frontotemporale dementie die vooral de taal aantast. Een ouder klinkende stem hing bovendien samen met een ouder ogend brein op scans, een hogere biologische leeftijd volgens epigenetische metingen, meer p-tau217 in het bloed van alzheimerpatiënten en slechtere denk- en geheugenscores. Ook ongunstige levensomstandigheden, zoals weinig opleiding, geldzorgen en een moeilijke jeugd, waren bij sommige deelnemers verbonden met een ouder klinkende stem.

De methode is voorlopig geen individuele dementietest. De leeftijdsschatting week gemiddeld ongeveer negen jaar af, de verbanden waren doorgaans zwak tot matig en iedere deelnemer werd slechts eenmaal onderzocht. Het is daarom nog onbekend of een ouder klinkende stem toekomstig dementierisico voorspelt en of de aanpak in andere talen of gewone gesprekken werkt. Wel kan spraakanalyse uitgroeien tot een goedkoop hulpmiddel om veroudering te volgen, vooral in gebieden waar scans en bloedonderzoek moeilijk beschikbaar zijn.