Je organen verouderen niet allemaal even snel: een bloedtest kan straks vertellen welke het hardst achteruitgaan

In dit artikel:

Oostenrijkse onderzoekers hebben met kunstmatige intelligentie onderzocht hoe verschillende menselijke organen verouderen. Ze analyseerden 25.712 microscopische beelden van 40 weefseltypes uit het GTEx-project, afkomstig van 983 mensen. De beelden lieten zien dat leeftijd de belangrijkste factor is voor de veranderende structuur van weefsel, ook zonder dat de AI daar specifiek op was getraind.

Op basis daarvan ontwikkelden de onderzoekers voor elk orgaan een zogenoemde weefselklok, die de biologische leeftijd gemiddeld tot op 4,9 jaar nauwkeurig schatte. De uitkomsten waren nauwkeuriger dan bestaande schattingen op basis van DNA-veranderingen en hingen samen met bekende tekenen van veroudering, zoals telomeerverkorting, weefselschade en chronische aandoeningen.

De organen bleken niet in hetzelfde tempo ouder te worden. Longen, nieren, alvleesklier en bijnieren vertoonden soms al tussen het twintigste en veertigste levensjaar versnelde veroudering. De baarmoeder liet juist rond de menopauze een duidelijke omslag zien. Nierfalen bleek samen te hangen met versnelde veroudering in meerdere weefsels, terwijl diabetes vooral zichtbaar was in de alvleesklier.

Omdat weefselmonsters niet eenvoudig beschikbaar zijn, onderzochten de wetenschappers ook of de biologische leeftijd uit bloed kan worden afgeleid. Door genexpressie in bloed te koppelen aan de weefselklokken konden ze orgaanspecifieke verouderingspatronen herkennen. Die hielden onder meer verband met Alzheimer, de ziekte van Crohn, taaislijmziekte, vaatziekten, diabetes en beroertes. Bij Alzheimer was het signaal het sterkst in hersenweefsel en bij Crohn in het spijsverteringsstelsel.

De resultaten wijzen erop dat veroudering niet alleen door iemands kalenderleeftijd wordt bepaald. Een toekomstige bloedtest zou mogelijk vroegtijdig kunnen aantonen welke organen relatief oud zijn en zo helpen bij preventie en een gerichtere diagnose. De methode moet daarvoor nog verder worden gevalideerd.