Is een preventieve total body scan een goed idee? Veel artsen zijn sceptisch

In dit artikel:

Full body scans lijken een manier om ziekten op te sporen voordat mensen klachten krijgen. Toch zijn zulke preventieve gezondheidsscans in Nederland zonder specialistische verwijzing verboden. De vraag is of die regels moeten veranderen.

Radioloog Thomas Kwee van het Universitair Medisch Centrum Groningen is daar kritisch over. Een volledige scan brengt vaak allerlei afwijkingen aan het licht waarvan onduidelijk is of ze gevaarlijk zijn. Veel daarvan veroorzaken nooit ernstige problemen, maar kunnen wel leiden tot extra onderzoeken, stress en hoge kosten. Artsen voelen zich bovendien vaak gedwongen om door te behandelen, terwijl ingrepen complicaties of zelfs overlijden kunnen veroorzaken.

Kwee noemt als voorbeeld een licht vergrote lymfeklier dicht bij het hart. Die kan wijzen op een ontsteking, kanker of simpelweg een normale lichamelijke variatie. Omdat de oorzaak niet direct duidelijk is en de plek moeilijk bereikbaar kan zijn, volgen vaak vervolgscans en een periode van grote onzekerheid.

Ook bij scans die wél vanwege klachten worden gemaakt, ontstaan geregeld toevallige bevindingen. Een buikscan voor nierstenen kan bijvoorbeeld iets in de lever tonen. Artsen kunnen zo’n afwijking vervolgens niet negeren, hoewel er meestal niets ernstigs uit voortkomt.

Gerichte bevolkingsonderzoeken, zoals borstkankerscreening vanaf een bepaalde leeftijd, kunnen volgens Kwee wel gezondheidswinst opleveren. Die richten zich op één aandoening en hebben daardoor een duidelijker doel. Een full body scan zoekt daarentegen naar duizenden mogelijke afwijkingen en biedt volgens hem vaak meer onzekerheid dan zekerheid.