Is carrageen een verborgen boosdoener in je eten?

In dit artikel:

E407, beter bekend als carrageen, is een veelgebruikt verdikkings- en stabilisatiemiddel dat in veel bewerkte producten zit: zuivel, plantaardige melk, desserts, ijs en ook vleeswaren. Het is een fijn, vrijwel smaakloos poeder dat gewonnen wordt uit rood zeewier (onder andere Kappaphycus en Eucheuma). Bij de productie wordt het zeewier gewassen, verhit en gefilterd; het eindproduct is een gezuiverd, plantaardig vezelpoeder dat voedsel een romige textuur, gelstructuur of stabiliteit geeft en voorkomt dat vet en water scheiden.

De onrust rond carrageen komt vooral door verwarring met een afbraakproduct (soms aangeduid als gedegradeerd carrageen of poligeen). Die afgebroken variant kan in hoge doses darmirritatie veroorzaken, maar wordt niet gebruikt in levensmiddelen. Voedingsdeskundigen en grote voedselautoriteiten in Europa en de Verenigde Staten beoordelen het voedselwaardige carrageen als veilig bij normale consumptie. Het lichaam breekt het nauwelijks af en het verlaat het lichaam grotendeels zoals andere voedingsvezels.

Bij extreem hoge innames — veel hoger dan wat je via gewone voeding binnenkrijgt — kunnen lichte bijwerkingen optreden, zoals een laxerend effect of een opgeblazen gevoel. Dit lijkt op reacties die ook bij grote hoeveelheden vezels voorkomen. Carrageen levert geen noemenswaardige voedingswaarde of gezondheidsvoordelen; de reden van gebruik is vooral technologisch: betere mondgevoelens en presentatie van producten.

Voor wie liever geen carrageen wil gebruiken, bestaan er diverse alternatieven zoals agar-agar, xanthaangom, guargom, johannesbroodpitmeel en pectine. Conclusie: E407 is geen voedingsstof maar een functionele toevoeging; bij normale consumptie vormt het volgens huidige wetenschappelijke beoordelingen geen gezondheidsrisico.