IJskorrels van Enceladus maken de jacht op buitenaards leven een stuk makkelijker

In dit artikel:

Onderzoekers onder leiding van de Freie Universität Berlin hebben ontdekt dat Enceladus, een maan van Saturnus, stoffen uit zijn ondergrondse oceaan zelf sorteert en concentreert in ijskorrels die de ruimte in worden geslingerd. Daardoor kunnen toekomstige sondes mogelijk gemakkelijker sporen van leven vinden: celresten zouden slechts in een klein deel van de korrels voorkomen, maar daarin sterk geconcentreerd zijn.

De ongeveer 500 kilometer grote maan heeft vermoedelijk een oceaan onder een circa 20 kilometer dikke ijskorst. Schommelingen in de rotatie, metingen van de zwaartekracht en de vorm van Enceladus wijzen daarop. Bij scheuren rond de zuidpool spuiten fonteinen van waterdamp en ijs honderden kilometers hoog. De Cassini-sonde, die Saturnus tussen 2004 en 2017 onderzocht, vond daar onder meer zouten, koolstofverbindingen en aanwijzingen voor mogelijke hete bronnen op de zeebodem.

Volgens het onderzoek bevriezen waterdruppels in de fonteinen niet onmiddellijk. Tijdens het langzame bevriezen raken opgeloste stoffen, zoals zouten en koolstofverbindingen, van elkaar gescheiden. De druppels botsen vervolgens met hoge snelheid tegen de wanden van de ijsspleten en versplinteren. De kleine ijskorrels bevatten daardoor vaak één soort stof in geconcentreerde vorm. Dat verklaart waarom Cassini grote verschillen tussen afzonderlijke korrels zag, zonder dat ze noodzakelijk uit verschillende delen van de oceaan afkomstig zijn.

De bevindingen zijn relevant voor een geplande ESA-missie naar Enceladus. Eerder laboratoriumonderzoek liet al zien dat instrumenten celresten in één afzonderlijk ijsdeeltje kunnen herkennen. Een tweede studie meldt bovendien dat een microbe uit de aardse diepzee kan overleven in nagebootste omstandigheden van de Enceladusoceaan, wat de maan verder ondersteunt als kandidaat in de zoektocht naar buitenaards leven.