Humberto hier: Hoe mooi is de Mona Lisa?

In dit artikel:

Humberto Tan schrijft in Quest over een mediavondeling rond kunst en vraagt zich af waarom de Mona Lisa zó beroemd is. Tijdens een Louvre-bezoek viel hem op dat vrijwel alleen de zaal met dat kleine portret overvol is; de rest van het museum bleef rustig. Jaarlijks trekken naar schatting miljoenen bezoekers precies daarvoor.

De echte doorbraak van het schilderij ontstond niet door esthetiek maar door sensatie: in 1911 werd de Mona Lisa gestolen door museummedewerker Vincenzo Peruggia, die het twee jaar onder zijn bed verstopte. De diefstal leidde tot maandenlange media-aandacht: kranten, curiositeit en mensen die kwamen kijken naar de lege plek in het museum — en juist die afwezigheid bouwde aan haar mythe.

Tan legt uit dat dit te verklaren is met het psychologische 'bekendheidseffect' (mere-exposure): hoe vaker iets in het nieuws of in je omgeving verschijnt, hoe sympathieker en waardevoller het ons lijkt. Door jarenlange verhalen en herhaalde verwijzingen groeide de Mona Lisa in betekenis en aantrekkingskracht, los van objectieve smaak.

Hij trekt die parallel met een recente inbraak in het Louvre waarbij Napoleontische juwelen gestolen werden. Ook daar leidt de publiciteit tot extra aandacht voor de lege vitrine en tot een mogelijke verhoging van waardering zodra of zolang de zaak in de publiciteit blijft. Conclusie: reputatie en verhaal kleuren ons oordeel over schoonheid — dingen worden vaak beroemd en geliefd door de aandacht die ze krijgen, niet per se omdat ze inherent mooier zijn.