Humberto hier: dieren helpen ons technische snufjes ontwikkelen
In dit artikel:
Als 12‑jarige in Tanzania kreeg de schrijver een indringende les: het pesten van een alleen opgesloten chimpansee leidde tot schaamte en het besef dat de natuur geen speelveld is maar iets om te respecteren en van te leren. Die persoonlijke ervaring vormt de inleiding op een pleidooi voor bionica — ook wel bio‑inspired innovation of biomimicry — de wetenschap die technische oplossingen zoekt in biologische processen. De auteur verwijst naar Ylva Poelman als specialist op dit terrein.
Praktische voorbeelden illustreren waarom: de Japanse shinkansen veroorzaakte harde luchtdrukknallen bij tunneluitgangen tot ontwerpers zich lieten inspireren door de gestroomlijnde kop van de ijsvogel. Een aangepaste neusvorm verminderde de schokgolf en maakte de treinen stiller. Termietenheuvels leverden het concept voor natuurlijke ventilatie in gebouwen zoals het Eastgate Centre in Harare, het Four Elements Hotel in Amsterdam en onderzoeksruimtes in Bangalore; zulke ontwerpen gebruiken passieve luchtstromen om temperatuur te reguleren en besparen daardoor veel energie in vergelijking met airconditioning. Canadese ingenieurs lieten zich inspireren door de ribben en tuberkels op de flippers van bultruggen om rotorbladen te verbeteren; die aanpassingen kunnen de efficiëntie van windturbines met grote stappen verhogen. Wetenschappers onderzoeken ook het fijnmechanische ontwerp van de steekneus van muggen om mogelijk minder pijnlijke of efficiëntere injectienaalden te ontwikkelen. Daarnaast wijst de tekst op de lange traditie van geneesmiddelen die rechtstreeks uit de natuur komen of daarop zijn gebaseerd.
De kernboodschap is dat de natuur rijk is aan uitgekiende oplossingen die mensen vaak niet zelf bedenken. Door te observeren en te imiteren kunnen ingenieurs en ontwerpers stillere treinen, koele gebouwen, efficiëntere energieoplossingen en hoogwaardige medische hulpmiddelen ontwikkelen. De schrijver sluit met de overtuiging dat we niet boven maar middenin de natuur staan: bionica biedt praktische voordelen en inspiratie — kortom, de natuur geeft ons ideeën die ons verder helpen.