Hoe wurmt een octopus zich door een gat dat kleiner is dan zijn lijf?

In dit artikel:

Onderzoekers uit Singapore, Italië en Oostenrijk hebben vastgelegd hoe jonge gewone octopussen zich door openingen wurmen die smaller zijn dan hun lichaam. De belangrijkste beperking is niet de zachte mantel, maar het stevige kraakbeenkapsel rond de hersenen en ogen. De afstand tussen de ogen geldt daarom als maat voor de kleinste doorgang.

Bij een opening die iets groter is dan die afstand steken de octopussen eerst een arm door het gat. Daarna volgen meerdere armen, waarmee ze zich aan de andere kant vastgrijpen en hun lichaam in ongeveer twintig seconden naar buiten trekken. Is de opening ongeveer een halve centimeter smaller, dan gebruiken ze een tweede techniek: eerst brengen ze de resterende armen naar buiten en slepen ze vervolgens hun samengedrukte mantel door de opening.

De dieren blijken hun aanpak dus aan de grootte van het gat aan te passen. Mayaoctopussen vertoonden ander gedrag: zij probeerden de krappe opening niet te passeren en kozen, wanneer dat kon, voor de grotere uitgang. Volgens bioloog Sam Van Wassenbergh onderstreept het onderzoek de intelligentie en flexibiliteit van octopussen.

De onderzoekers willen deze bewegingsprincipes gebruiken voor zachte reddingsrobots. Die zouden zich door nauwe openingen in ingestorte gebouwen kunnen bewegen en daar overlevenden zoeken. Bestaande slangachtige robots passen wel door kieren, maar bieden weinig ruimte voor camera’s, sensoren en grijpers; een octopusachtige robot zou die functies beter kunnen combineren.