Hoe sommige vogels duizenden kilometers afleggen zonder veel energie te verbruiken

In dit artikel:

Een internationaal onderzoek laat zien dat luchtstromen een grote invloed hebben op het energieverbruik van vliegende dieren. Een Andescondor van ongeveer 11 kilo gebruikt per afgelegde kilometer 79 procent minder energie dan een even zware trompetzwaan. De condor laat zich vrijwel voortdurend dragen door opstijgende lucht en slaat slechts 0,1 procent van zijn vliegtijd met zijn vleugels; de zwaan doet dat 99 procent van de tijd.

Een team van 68 wetenschappers analyseerde 17 jaar aan gps- en bewegingsgegevens van 850 vogels en vleermuizen uit 38 soorten, aangevuld met radarwaarnemingen van kleinere vliegende dieren. Daaruit kwamen twee groepen naar voren: dieren die vooral zweven en dieren die vrijwel voortdurend hun vleugels bewegen. Vooral grote zweefvogels, zoals gieren, zijn zeer efficiënt. Zeven onderzochte giersoorten legden samen meer dan 4,3 miljoen kilometer af, terwijl ze slechts 0,1 tot 7 procent van de tijd met hun vleugels sloegen.

Zweven bespaart veel energie, maar maakt vogels afhankelijk van de richting en kracht van luchtstromen. Grote zweefvogels kunnen daardoor niet altijd en overal vliegen. Actief vliegende soorten verbruiken meer energie, maar zijn wel flexibeler. De onderzoekers denken dat veranderende atmosferische omstandigheden door klimaatverandering invloed kunnen krijgen op trekroutes en leefgebieden. De resultaten kunnen ook helpen bij de bescherming van bedreigde soorten. Omdat het energieverbruik nog niet rechtstreeks is gemeten, willen de wetenschappers in vervolgonderzoek onder meer de hartslag van vogels en vleermuizen volgen.