Hoe ontstonden deze 9 iconische Nederlandse winkelketens?

In dit artikel:

Negen bekende winkelketens begonnen ooit als vernieuwende, kleinschalige ondernemingen en groeiden uit tot landelijke of internationale namen. Hema viert dit najaar zijn honderdjarig bestaan. De keten opende in 1926 in Amsterdam met uitsluitend artikelen van 25 of 50 cent, van huishoudspullen tot een boterham. Die eenheidsprijzen verdwenen later, terwijl Hema uitgroeide tot ongeveer 750 vestigingen in negen landen.

Hunkemöller startte in 1886 in Amsterdam als korsettenmakerij van de Duitse immigrant Wilhelm Hunkemöller en zijn vrouw Josephina Lexis. Het assortiment breidde uit naar lingerie en kleding; tegenwoordig heeft de keten honderden filialen in Europa. C&A begon in 1841 in Sneek, waar de broers Clemens en August Brenninkmeijer stoffen verkochten, aanvankelijk ook huis aan huis. Hun familiebedrijf telt nu circa 1300 winkels.

Zeeman opende Jan Zeeman in 1967 in Alphen aan den Rijn met goedkope basiskleding en huishoudtextiel. De formule groeide uit tot bijna 1400 winkels in Europa. De Bijenkorf ontstond rond 1870 als een kleine winkel in garen en band in Amsterdam. Na de opening van een warenhuis in 1915 volgden filialen in Den Haag en Rotterdam; van de vroegere twaalf vestigingen zijn er nog zeven over.

Blokker begon in 1896 in Hoorn als ijzer- en houtwinkel van smid Jacob Blokker en verkocht onder meer landbouw- en stalbenodigdheden. Na een grote expansie en een langdurige neergang ging de keten in 2024 failliet; na een doorstart zijn nog ongeveer zestig winkels open. Bruna begon in 1868 in Haarlem als boekhandel met kantoorartikelen, lijsten en zelfs een piano. Later ontstond een landelijk netwerk van boekwinkels en kiosken, verbonden aan de uitgeverij van dezelfde familie.

Ikea werd tijdens de oorlogsjaren gestart door Ingvar Kamprad in Zweden. De eerste Nederlandse vestiging opende in 1978 in Sliedrecht, met betaalbare zelfbouwmeubels. Nederland telt inmiddels veertien filialen. Kruidvat vindt zijn oorsprong in een kruidenierswinkel in Bussum. De drogisterijketen introduceerde in 1975 een formule met hoge omzet en lage marges. Het eerste filiaal in Hilversum moest na vijf minuten sluiten wegens een ontbrekende vergunning, maar ging vijf dagen later officieel open. Inmiddels zijn er circa 1300 winkels in Nederland en België.