Hoe houd je je hersenen fit? En hoe draagt puzzelen daaraan bij?

In dit artikel:

Neuropsycholoog Erik Scherder (Vrije Universiteit Amsterdam) benadrukt dat een fit brein net als een fit lichaam onderhoud nodig heeft: het bepaalt je fysieke en mentale welzijn en vraagt actieve training om optimaal te blijven functioneren. Volgens de Hersenstichting vormen gezond eten, voldoende ontspanning, goede slaap en beweging de basis; zelfs dagelijks een korte wandeling helpt, en af en toe een andere route lopen geeft extra prikkels.

Kern van Scherders boodschap is: doe moeite. Cognitieve inspanning stimuleert de stofwisseling in de hersenen en houdt synapsen — de verbindingen tussen zenuwcellen — in stand. Zonder voldoende prikkels kunnen die verbindingen verzwakken of verdwijnen; door je brein uit te dagen bouw je veerkracht en scherpte op.

Praktisch betekent dit: leer iets nieuws (bijvoorbeeld Spaans of piano), ga tuinieren of kies activiteiten die je blijven uitdagen. Puzzelen is een effectieve vorm van hersengymnastiek, maar kies puzzels die je echt moeite kosten en blijf het niveau verhogen. Scherder waarschuwt tegen makkelijke herhaling of direct opzoeken van oplossingen (ook via AI): alleen wanneer je brein hard moet werken, ontstaat groei.

Extra context: dit sluit aan bij het principe van neuroplasticiteit — het vermogen van de hersenen zich aan te passen — en het belang van lichamelijke beweging die de doorbloeding en groeifactoren in de hersenen verbetert. Kortom: blijf actief, wissel activiteiten af en zoek bewust de uitdaging om je hersenen fit te houden.