Hoe goed kan AI jouw persoonlijkheid afleiden uit je taalgebruik?

In dit artikel:

AI kan iemands persoonlijkheid wel inschatten op basis van taalgebruik, maar alleen als er genoeg gesprekken zijn om terugkerende patronen te zien. Dat zegt Reinout de Vries, hoogleraar organisatiepsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, die onderzoek doet naar persoonlijkheid en algoritmes. Hij gebruikt daarbij het HEXACO-model met zes eigenschappen: integriteit, emotionaliteit, extraversie, verdraagzaamheid, consciëntieusheid en openheid voor ervaringen.

Volgens De Vries zeggen losse woorden of één opmerking weinig over wie iemand is. Een enkele grap, vloek of vraag maakt iemand niet meteen extravert of onverdraagzaam. Pas als dezelfde stijl zich over langere tijd en in verschillende situaties herhaalt, wordt een beeld betrouwbaarder. Dat geldt ook voor chatbots als ChatGPT: na enkele korte gesprekken zijn die ongeveer even goed als een onbekende eerste indruk, maar met veel data kunnen ze mogelijk in de buurt komen van vrienden die je langer kennen.

AI let daarbij niet alleen op de inhoud, maar vooral op hoe iemand schrijft: of iemand humor gebruikt, veel vraagt, precies formuleert of emotioneel reageert. Tegelijk waarschuwt De Vries voor het Barnum-effect: gebruikers herkennen zichzelf vaak in algemene beschrijvingen die eigenlijk voor veel mensen zouden kunnen gelden. Zijn conclusie: een chatbot kan interessante aanwijzingen geven, maar geen volledige of definitieve persoonlijkheidstest vervangen.