Hoe één groep zenuwcellen bepaalt welke taak een bij uitvoert

In dit artikel:

Onderzoekers van de Heinrich-Heine University Düsseldorf hebben ontdekt dat oudere honingbijen hun jeugdig gedrag weer kunnen laten zien als specifieke zenuwcellen in het brein tijdelijk worden uitgeschakeld. In een studie in PNAS onderzochten zij hoe de taakverdeling in een bijenkolonie wordt geregeld. Werksters beginnen hun leven met het verzorgen van de koningin en larven, schakelen later over op nestbouw en bewaking, en gaan pas op het einde voedsel zoeken. Dat verloop lijkt niet alleen door leeftijd bepaald, maar vooral door hersencircuits met het gen doublesex.

Eerder was al opgevallen dat oudere werksters waarbij doublesex niet meer werkte, opnieuw voor de koningin gingen zorgen. De onderzoekers bouwden daarom een soort schakelaar in deze zenuwcellen, waardoor ze met de stof C21 tijdelijk konden worden geremd. Bij werksters van acht tot elf dagen oud leidde dat ertoe dat ze opnieuw reageerden op het feromoon van de koningin en zich weer rond haar verzamelden, gedrag dat normaal vooral bij jongere bijen hoort. Controles lieten zien dat niet C21 zelf, maar het stilleggen van die zenuwcellen het gedrag veroorzaakte.

De studie laat zien dat oudere bijen hun eerdere gedrag dus niet kwijt zijn, maar dat het wordt onderdrukt door actieve hersencircuits. Volgens de onderzoekers biedt dit nieuwe aanknopingspunten om sociaal gedrag en samenwerking in dieren beter te begrijpen.