Hoe blijft schildpad Jonathan op zijn 194e zo jong? Het antwoord zit in zijn genen

In dit artikel:

Een analyse van het erfelijk materiaal van Jonathan, een naar schatting 194 jaar oude reuzenschildpad op Sint-Helena, geeft aanwijzingen voor zijn uitzonderlijke levensduur. Zijn soortgenoten worden gemiddeld ongeveer 80 jaar en worden zelden ouder dan 94. Omdat het eilandbestuur geen bloedafname toestond uit vrees voor een ontsteking, verzamelden onderzoekers vroeg in de ochtend cellen onder zijn tong.

De wetenschappers vonden 287 genetische varianten die bij andere onderzochte reuzenschildpadden niet voorkomen. Sommige daarvan zijn betrokken bij DNA-herstel, de bescherming van chromosoomuiteinden en de energievoorziening van cellen. Ook onderzochten ze chemische markeringen die bepalen of genen worden aan- of uitgezet. Hoewel Jonathans DNA als geheel tekenen van veroudering vertoont, waren de markeringen bij 272 genen opvallend ordelijk: vergelijkbaar met die van schildpadden van 5 en 12 jaar. Bij twee soortgenoten van ongeveer 90 jaar waren deze genen sterker ontregeld.

De onderzoekers benadrukken dat de resultaten voorlopig weinig bewijzen. De studie omvatte slechts vijf dieren, het beschikbare wangcelmateriaal was beperkt en de werking van de unieke genvarianten is niet in levende cellen getest. Het is daarom onduidelijk of de genen Jonathans lange leven veroorzaken of juist gezond ouder worden weerspiegelen. Onderzoek bij meer uitzonderlijk oude dieren moet uitwijzen of een zichzelf versterkende combinatie van efficiënt energiebeheer en DNA-herstel bestaat.