Hoe behulpzaam zijn zelfhulpboeken? Lees dit voordat je je volgende boek vol grote beloften koopt

In dit artikel:

Zelfhulpboeken zijn populair omdat ze een snelle, laagdrempelige route bieden naar meer geluk, succes of rust. Volgens klinisch psycholoog Pim Cuijpers van de VU Amsterdam is daar ook iets voor te zeggen: sommige boeken kunnen echt helpen, vooral als ze gebaseerd zijn op cognitieve gedragstherapie. Zulke titels, zoals *Feeling Good* van David Burns, kunnen mensen met bijvoorbeeld depressieve klachten of slaapproblemen praktische handvatten geven. De effecten zijn wel meestal bescheiden.

Tegelijk waarschuwt Cuijpers dat lang niet alle zelfhulpboeken wetenschappelijk zijn onderbouwd. Vooral boeken die algemeen succes, welzijn of “mindset” beloven, zijn vaak niet goed onderzocht. Daar schuilt volgens hem een risico in: ze kunnen een soort geluksdruk veroorzaken, waardoor lezers zich extra mislukt voelen als hun situatie niet verbetert.

Hij benadrukt ook dat positieve gedachten niet alles oplossen. Grote tegenslagen zoals ontslag of het verlies van een dierbare kun je niet wegpoetsen met een optimistische houding. Individuele succesverhalen overtuigen hem dan ook niet; voor echte claims is degelijk onderzoek nodig. Toch ziet hij zelfhulp, als het goed is gemaakt, als een nuttige eerste stap die de druk op de overvolle geestelijke gezondheidszorg kan verlichten.