Herinneringen blijken hardnekkiger dan gedacht

In dit artikel:

Muizen kunnen herinneringen behouden nadat een groot deel van de verbindingen in hun geheugennetwerk is verdwenen. Dat blijkt uit onderzoek van Kazumasa Tanaka en collega’s van het Okinawa Institute in Japan, geïnspireerd door dieren die tijdens hun winterslaap herinneringen aan voedselplekken en soortgenoten bewaren.

De onderzoekers leerden muizen een naar alcohol ruikende kamer te associëren met lichte elektrische schokken. De dieren verstijfden daarna van angst wanneer ze opnieuw in die ruimte kwamen. Ongeveer de helft van de muizen werd vervolgens twee dagen in een kunstmatige winterslaap gebracht met medicijnen die hun stofwisseling vertraagden en een donkere omgeving. Na het ontwaken reageerden de muizen nog vijf dagen angstig op de geur, hoewel volgens hersenscans meer dan de helft van de synapsen in hun hippocampus was verdwenen.

De studie wijst erop dat niet alle verbindingen in een geheugenspoor dezelfde functie hebben. Synapsen die dicht bij elkaar liggen aan het oppervlak van engramneuronen, de cellen die bij een specifieke herinnering betrokken zijn, bleven behouden. Losse synapsen verdwenen tijdens de slaap, maar kwamen na het ontwaken weer terug. De geclusterde verbindingen lijken daardoor vooral nodig om een herinnering vast te houden, terwijl losse verbindingen mogelijk helpen om haar op te halen.

Volgens externe deskundigen is de bevinding ook relevant voor mensen, omdat de manier waarop muizen herinneringen opslaan sterk overeenkomt met die van andere zoogdieren. Vervolgonderzoek moet verklaren hoe de clusters informatie bewaren en hoe verdwenen synapsen terugkeren. Inzicht in dat proces kan op termijn helpen om geheugenschade, bijvoorbeeld door amnesie of alzheimer, te beperken of verloren gewaande herinneringen opnieuw toegankelijk te maken.