Hardlopen is gezond, maar geldt dat ook voor een marathon?
In dit artikel:
Hardlopen heeft gezondheidsvoordelen, maar het lopen van een marathon (42,195 km) brengt extra risico's met zich mee, zeggen onderzoekers van het Erasmus MC. Bewegingswetenschapper Marienke van Middelkoop noemt een marathon “een beetje gekkenwerk”: de enorme aantallen kilometers veroorzaken zware belasting van gewrichten en leiden vaak tot blessures. Uit onderzoek van Van Middelkoop uit 2007 bleek dat jaarlijks meer dan de helft van de mannelijke marathonlopers een blessure oploopt; zulke blessures duren gemiddeld zo’n tien weken.
De kans op problemen neemt sterk toe bij onvoldoende voorbereiding. Veel mensen zien een marathon als bucketlist-doel en trainen te kort; beginnende lopers krijgen vaker blessures dan gevorderden. Van Middelkoop raadt een geleidelijke opbouw aan en stelt dat drie jaar trainingsopbouw het minimum zou moeten zijn. Het combineren van hardlopen met andere sporten vermindert specifieke gewrichtsbelasting en draagt toch bij aan de conditie.
Niet alleen spieren en pezen kunnen lijden; sportarts Robert‑Jan de Vos wijst op tekenen van slijtage en hartstress bij extreme duurlopers. Studies tonen hogere coronaircalcificaties (kalkscore) bij de meest fanatieke duurlopers en tijdelijke verhogingen van hartschade‑markers (troponines) kort na een marathon. Dat suggereert acute belasting van het hart, maar of dat op lange termijn tot meer hart- en vaatziekten leidt, is nog onduidelijk. Langetermijnonderzoek ontbreekt nog; het Erasmus MC is bezig met het opzetten van zo’n studie.
Recente incidenten — reanimaties bij meerdere marathons en een overlijden bij de marathon in Leiden eerder dit jaar — benadrukken de ernst van risico’s, al zijn dit extreme gevallen. De onderzoekers zijn terughoudend in absolute uitspraken: sporten heeft veel voordelen en sommige gegevens wijzen erop dat de positieve effecten zwaarder wegen dan de nadelen, maar voorzichtigheid en gedegen voorbereiding zijn cruciaal. Voor de meeste mensen geldt dat een marathon vooral geschikt is voor toegewijde, goed getrainde lopers.