Goed nieuws: op sociale media zijn de onaardige mensen een hele kleine minderheid

In dit artikel:

Onderzoekers van Stanford University onderzochten waarom veel mensen het internet als buitengewoon giftig ervaren, terwijl de feitelijke cijfers dat beeld niet ondersteunen. In een enquête kregen 1.090 Amerikanen vragen over gedrag op platforms zoals Reddit en Facebook. Deelnemers overschatten hoe vaak vijandige of misleidende berichten voorkomen: zij dachten bijvoorbeeld dat haatdragende posts op Reddit veel frequenter zijn (ongeveer dertien keer meer) en dat bijna de helft van Facebook-gebruikers misleidende nieuwsberichten deelt — terwijl dat in werkelijkheid rond de 8,5 procent ligt.

De verklaring ligt deels in psychologische en technische factoren. Mensen onthouden negatieve, extreme uitingen beter dan alledaagse aardige opmerkingen, en algoritmes belonen content die aandacht trekt. Daardoor worden uitgesproken berichten vaker getoond en lijken ze de norm. Die scheve waarneming heeft sterke gevolgen: het voedt pessimisme over medemensen en de samenleving en kan tot meer wantrouwen en sombere gevoelens leiden.

Belangrijk is dat die misvatting corrigeerbaar blijkt. Nadat deelnemers juiste informatie kregen over hoe zeldzaam ernstige online toxiciteit echt is, voelden ze zich minder bezorgd en optimistischer over de maatschappelijke moraal. Ze vonden het ook makkelijker te geloven dat de meeste mensen zich niet prettig voelen bij agressieve uitingen online.

Kortom: schadelijke content op sociale media is grotendeels geconcentreerd bij een kleine minderheid, maar door geheugenbias en algoritmische versterking lijkt die minderheid veel groter. Het verspreiden van accurate cijfers kan helpen om dat vertekende beeld te verminderen en het publiek minder cynisch te maken over online gedrag.