Genomineerd voor doorbraak van het jaar: drummende bacteriën

In dit artikel:

De Technische Universiteit Delft is genomineerd voor een Quest Wetenschapslintje vanwege onderzoek naar bacteriën op grafeen. De uitreiking vindt plaats op 10 november; Quest selecteerde in totaal vijf Nederlandse wetenschappelijke doorbraken.

Antibioticaresistentie groeit wereldwijd snel doordat bacteriën ongevoelig worden voor geneesmiddelen. Om sneller vast te stellen welke bacterie een patiënt heeft en welk antibioticum werkt, onderzocht de groep van Farbod Alijani hoe bacteriën op grafeen reageren. Grafeen is een ultradun en zeer gevoelig materiaal waarop bacteriën trillingen veroorzaken.

Eerder ontdekten de onderzoekers dat aan die trillingen te horen is of bacteriën blijven leven wanneer ze aan antibiotica worden blootgesteld. Resistente bacteriën blijven trillen, terwijl gevoelige bacteriën stilvallen. Dit principe wordt inmiddels in twee Nederlandse ziekenhuizen getest door de startup SoundCell.

Alijani ontdekte dit jaar dat iedere bacteriesoort bovendien een eigen trillingspatroon heeft. De bacteriën lijken daardoor als het ware op het grafeen te drummen, waardoor onderzoekers de soort direct kunnen herkennen. Traditioneel moet een patiëntmonster eerst naar een laboratorium, waar de bacterie wordt gekweekt. Dat kan dagen duren en vertraagt de keuze voor een effectief antibioticum. De grafeenmethode kan die identificatie mogelijk aanzienlijk versnellen en zo bijdragen aan een betere aanpak van antibioticaresistentie.