Geluidsoverlast beïnvloedt de gezondheid en het gedrag van dieren wereldwijd
In dit artikel:
Menselijk lawaai is wereldwijd een chronische belasting voor wilde dieren. In oceanen ligt het omgevingsgeluid inmiddels ongeveer tien keer hoger dan in 1950, door onder meer schepen, terwijl ook verkeer, vliegtuigen en andere activiteiten op land natuurgebieden verstoren. Daardoor verdwijnen zelfs natuurlijke geluiden, zoals de belletjes die ontstaan wanneer zuurstofbellen uit zeegras opstijgen.
Een recente analyse in het tijdschrift Science onderzocht 214 experimenten met 177 soorten op zes continenten. Bij 80 procent van de dieren veranderde geluidsoverlast een lichamelijk, ontwikkelings- of gedragskenmerk. Roofdieren moeten gemiddeld 2,5 keer zoveel moeite doen om te jagen en vangen 25 procent minder prooi. Vleermuizen worden minder succesvol, terwijl scheepsgeluid de communicatie en oriëntatie van walvissen en dolfijnen verstoort. Dieren mijden lawaaiige gebieden bovendien, waardoor hun beschikbare leefgebied kleiner wordt.
De gevolgen kunnen ernstig zijn: in de onderzochte gebieden nam de sterfte gemiddeld met 138 procent toe. Dat gebeurt soms direct, bijvoorbeeld door onderwaterexplosies die vissen verwonden, maar ook indirect doordat dieren minder voedsel vinden. Hoewel enkele soorten juist voordeel kunnen hebben van lawaai, is het totale effect op ecosystemen negatief.
Onderzoekers Hansjoerg Kunc, Rachel Buxton en Carlos Duarte pleiten daarom voor meer aandacht voor geluidsbeperking in natuurbeleid. Mogelijke maatregelen zijn stiltegebieden, tijdelijke verkeersafsluitingen, omleidingen voor vliegtuigen, strengere geluidsnormen op zee en elektrisch vervoer. Tijdens de coronapandemie daalde het oceaanlawaai met 20 procent en keerden zeedieren terug naar drukke gebieden. Omdat geluid vrijwel direct verdwijnt zodra de bron stopt, kunnen dieren zich snel herstellen.
Vandaag Inside: Johan Derksen ziet groei Wibra: 'Teken dat het slecht gaat met economie'