Fruitvliegen volgen niet alleen hun neus: ze onthouden ook de richting van een geur

In dit artikel:

Onderzoekers van de Rockefeller University hebben ontdekt dat fruitvliegen geursporen niet alleen met instinct volgen, maar ook onthouden uit welke richting een geur kwam. Daarmee kunnen ze een geurpluim terugvinden nadat die even is verdwenen. Het onderzoek, gepubliceerd in Nature, laat zien dat de vliegjes vaak langs de rand van een geurwolk bewegen in plaats van er recht doorheen te vliegen. Dat gedrag, door de wetenschappers ‘edge tracking’ genoemd, werkt als een tijdelijke mentale kaart: telkens wanneer de vlieg de geur verlaat, onthoudt hij de richting van de rand en keert daar later naar terug.

Om dit gedrag te bestuderen, plaatste het team fruitvliegen in een virtuele omgeving waarin ze op een bal konden lopen terwijl wind en geur nauwkeurig werden nagebootst. De dieren kregen op vaste plekken appelazijngeur aangeboden, terwijl de onderzoekers precies konden volgen wat de vlieg rook. Zelfs wanneer de geurpluim schuin, dwars op de wind of op een andere plek werd aangeboden, bleven de vliegen vaak de rand volgen en hun koers aanpassen. Dat wijst erop dat ze niet alleen reflexmatig reageren, maar actief informatie over geur richting opslaan.

Ook in het brein zagen de onderzoekers aanwijzingen voor die strategie. In een navigatiegebied van het insectenbrein bleven speciale neuronen tijdens het volgen van een geur gericht op de looprichting, maar ze schakelden over naar de rand van de geurpluim zodra de vlieg die verliet. Werden deze cellen uitgeschakeld, dan hadden de dieren veel meer moeite om de geur weer op te sporen. Volgens de onderzoekers toont dit aan dat zelfs een klein insectenbrein verrassend complexe navigatiestrategieën kan gebruiken.