Foto's: in deze Aziatische 'oplichtersfabriek' proberen ze jou te flessen
In dit artikel:
Op 21 november 2025 viel een opstandelingenleger een bedrijventerrein in het oosten van Myanmar binnen en trof er geen gewone kantoren, maar een omvangrijke online‑oplichtersfabriek aan. Fotograaf Jes Aznar legde de aanblik vast; zijn serie werd eind april bekroond met een World Press Photo-prijs. Een journalist van The New York Times was erbij toen de locatie werd doorzocht en schetste het georganiseerde karakter van de operatie.
De fabriek werd gerund door Chinese criminelen en huisvestte ongeveer 3.500 medewerkers uit bijna dertig landen, van Rusland tot Namibië. In grote, kantoorklare hallen werkten teams achter rijen beeldschermen, omringd door stapels simkaarten en foto’s van valse profielen. Hun methode was systematisch: slachtoffers online benaderen met aantrekkelijke nepprofielen en hen lokken in zogenoemde exclusieve beleggingsconstructies. Interne rituelen illustreerden de opbrengst: bij het binnenhalen van 5.000 dollar klonk een gong; bij 50.000 dollar werd er op een grote trom geslagen en symbolisch een offer gebracht.
Niet iedereen in die gebouwen deed dat vrijwillig. Onder medewerkers zaten ook mensen die waren ontvoerd en onder dwang moesten werken; wie onvoldoende slachtoffers overtuigde, werd volgens berichten gestraft en mishandeld. Zo bleken ook de oplichters zelf vaak slachtoffers van mensensmokkel en geweld.
Het incident toont hoe professioneel en grootschalig moderne internetfraude is. Dat het iedereen kan overkomen blijkt uit Nederlandse cijfers: in 2025 werden volgens het CBS 2,5 miljoen Nederlanders (15+) slachtoffer van online criminaliteit; bijna 135.000 daarvan verloren echt geld, onder meer aan nep‑beleggingen. Onderzoek van de Universiteit Twente (2022) laat zien dat jongeren en jongvolwassenen (16–35) vaker gedupeerd raken, mogelijk omdat zij meer online actief zijn. Een Ipsos I&O‑peiling in opdracht van ABN Amro (2024) vond dat jongvolwassenen bovendien minder goed bekend zijn met de werkwijze van fraudeurs dan ouderen.
De beelden uit Myanmar maken duidelijk dat internetoplichting inmiddels een georganiseerde, transnationale industrie is — professioneel, grootschalig en soms met mensenrechtenschendingen op de werkvloer. Voorzichtigheid online en meer bewustwording blijven daarom essentieel.