Flatgebouwtjes op de zeebodem: in mangaanknollen wonen soorten die je nergens anders vindt

In dit artikel:

Mangaanknollen op 4.000 tot 6.000 meter diepte blijken niet alleen waardevolle metalen zoals nikkel, kobalt en koper te bevatten, maar ook een verborgen leefgemeenschap. Een internationaal onderzoeksteam onder leiding van onderzoekers van het NIOZ en MARUM onderzocht knollen uit de Clarion-Clipperton-zone in de Stille Oceaan, ten zuiden van Hawaï en ten westen van Mexico.

De wetenschappers verzamelden 244 knollen met op afstand bestuurbare robots en kraakten die vervolgens in het laboratorium open. In de spleten en holtes vonden ze 4.139 organismen, gemiddeld ongeveer zeventien per knol. De dichtstbevolkte knol bevatte 245 dieren. Het ging onder meer om rondwormen, roeipootkreeftjes en eencellige organismen die kleiner zijn dan een millimeter.

Genetisch onderzoek laat zien dat de meeste bewoners niet voorkomen in het zachte sediment rond de knollen. Bovendien kwamen vergelijkbare gemeenschappen voor in knollen die tot duizend kilometer uit elkaar lagen. De harde knollen functioneren daarmee als kleine schuilplaatsen en unieke leefgebieden in een verder zachte zeebodem.

De ontdekking is relevant voor plannen om de knollen commercieel te winnen. Ze groeien slechts enkele millimeters per miljoen jaar en zouden na verwijdering dus vrijwel niet terugkeren. Mijnbouw kan daardoor soorten die volledig van de knollen afhankelijk zijn, mogelijk blijvend hun leefgebied ontnemen. De onderzoekers pleiten ervoor om bij milieubeleid voor diepzeemijnbouw ook deze nog grotendeels onbeschreven micro-organismen mee te wegen.