Finland schrijft geschiedenis: kernafval verdwijnt voorgoed 430 meter onder de grond

In dit artikel:

Finland heeft als eerste land ter wereld een exploitatievergunning verleend voor permanente, ondergrondse opslag van gebruikte kernbrandstof. De regering gaf op 22 oktober 2026 toestemming aan Posiva Oy, het bedrijf achter de faciliteit Onkalo bij de kerncentrale van Olkiluoto. De vergunning loopt tot eind 2070 en werd afgegeven na een positieve veiligheidsbeoordeling door de nucleaire toezichthouder STUK. De opslag begint pas nadat de laatste veiligheidstests en inspecties zijn afgerond.

Onkalo ligt 430 meter diep in kristallijn gesteente van ongeveer 1,9 miljard jaar oud. In het KBS-3-systeem worden splijtstofelementen opgeborgen in koperen containers met een gietijzeren binnenwerk. Bentonietklei rond de containers zwelt op bij contact met water en vormt een extra afsluiting, terwijl het gesteente voor geologische bescherming zorgt. De installatie kan circa 6.500 ton gebruikte brandstof in ongeveer 3.300 containers bergen. De aanleg van tientallen kilometers tunnels zal naar verwachting ruim honderd jaar duren.

De Finse stap is ook relevant voor Nederland, waar hoogradioactief afval voorlopig bovengronds bij COVRA in Zeeland ligt. De vergunning bewijst dat diepe eindberging technisch en bestuurlijk uitvoerbaar is, maar neemt onzekerheden over onder meer kopercorrosie, grondwater en geologische veranderingen niet weg. De veiligheid voor minstens 100.000 jaar blijft gebaseerd op modellen, onderzoek en meerdere barrières.