Finland heeft meer sauna's dan auto's. Moeten wij ook vaker gaan?

In dit artikel:

In een video van de Universiteit van Nederland onderzoekt bewegingswetenschapper Veerle de Haan van de Universiteit Maastricht wat sauna en koude blootstelling met het lichaam doen. Proefpersoon Niki meet haar kerntemperatuur met een ingeslikte sensor, gaat een sauna van 70 graden in en koelt daarna af in een dompelbad van 15 graden. Volgens De Haan kan de afwisseling tussen warmte en kou het hart en de bloedvaten prikkelen en trainen, maar doen er veel onbewezen claims de ronde.

Vooral ijsbaden worden soms gepresenteerd als een wondermiddel dat het immuunsysteem sterk verbetert en infecties voorkomt. Daarvoor is volgens De Haan nog onvoldoende wetenschappelijk bewijs. Ook de gewoonte om na elke sportsessie de sauna in te gaan, verdient nuance. Sauna is niet automatisch herstellend: de hitte vormt een extra belasting voor het lichaam. Na sommige vormen van inspanning kan daardoor juist een langere herstelperiode nodig zijn.

De Haan benadrukt daarnaast dat sauna’s niet alleen om lichamelijke gezondheid draaien. Tijdens een saunacongres in Oslo hoorde ze hoe belangrijk de sociale en culturele functie in landen als Finland is. Mensen gaan er samen met collega’s, vrienden of dorpsgenoten heen. In Engeland wordt onderzocht of gemeenschapssauna’s eenzaamheid, stress en depressieve klachten kunnen verminderen. Het samenzijn kan volgens De Haan bijdragen aan het algemene welzijn, ook als dat niet direct hetzelfde lichamelijke effect heeft als de hitte.

Wie zonder sauna aan temperatuurprikkels wil wennen, kan volgens een tip van oud-collega Wouter van Marken-Lichtenbelt de thermostaat geleidelijk lager zetten, bijvoorbeeld van 21 naar 20 of 19 graden. Het lichaam kan aan die koelere omgeving wennen; direct extreem koud gaan zitten is niet nodig.

Achteraf had De Haan in de video meer aandacht willen geven aan het sociale aspect en raadt ze aan eens samen met iemand naar de sauna te gaan. Ook vindt ze dat een passage over overgewicht en diabetes genuanceerder had gekund: overgewicht verhoogt het risico op type 2-diabetes, maar mensen met diabetes hebben niet per definitie overgewicht en type 1- en type 2-diabetes verschillen van elkaar.