Finalisten KNCV Gouden Spatel 2026

In dit artikel:

Tijdens de Avond van de Chemie op 29 oktober in Groningen wordt de Gouden Spatel uitgereikt voor het beste hbo-afstudeerverslag. In aanloop naar het prijzengala worden drie finalisten en hun onderzoek gepresenteerd.

Een finalist liep in Brisbane stage binnen onderzoek naar osteopontine, een eiwit in moedermelk dat mogelijk beschermt tegen luchtweginfecties. In muizen werd onderzocht hoe het eiwit het immuunsysteem en het darmmicrobioom beïnvloedt. Osteopontine bleek de groei van gunstige darmbacteriën te stimuleren. Die produceren korte-keten-vetzuren, die mogelijk bijdragen aan bescherming tegen luchtwegvirussen. Het onderzoek, gefinancierd door Nestlé, moet uiteindelijk duidelijk maken of toevoeging van osteopontine aan babyvoeding zinvol is. De onderzoeker volgt nu een master Molecular Medicine and Innovative Treatment in Groningen en overweegt een promotietraject.

Een tweede finalist ontwikkelde supramoleculaire systemen die in water werken. De meeste vergelijkbare polymeren worden in organische oplosmiddelen gemaakt. Met heptazine als basis ontwierp de finalist wateroplosbare moleculen die zichzelf kunnen ordenen en mogelijk bruikbaar zijn voor onder meer biokatalyse en fotokatalyse. Het onderzoek kende veel mislukte synthetische routes en werd extra uitdagend toen de begeleider vroegtijdig naar Mainz vertrok. Inmiddels volgt de finalist daar een master chemie.

De derde finalist onderzocht neuro-organoïden binnen de neuro-immunologie, een vakgebied dat relevant is voor aandoeningen als MS en Parkinson. Met Western blot werd nagegaan of biomarkers die via RNA-onderzoek waren gevonden, ook op eiwitniveau zichtbaar waren. Door de grote hoeveelheid monsters ontwikkelde de finalist sterke vaardigheden in planning, logistiek en laboratoriumwerk. Daarnaast deed die ervaring op met transcriptomics, AI-gestuurde beeldanalyse en genetische associatiestudies. Na een overstap rondt de finalist een master neurobiologie af aan de Universiteit van Amsterdam.