Experts leggen uit: zo verandert je microbioom met de jaren

In dit artikel:

Hoofdpunten: onderzoekers Paul de Vos en voedingsdeskundige Renate Akkerman (Maastricht University Campus Venlo) leggen uit hoe je darmmicrobioom verandert met de leeftijd, welke klachten dat kan geven en wat je zelf kunt doen.

Het microbioom – biljoenen micro-organismen in je darmen die meespelen in spijsvertering, immuunsysteem en via de darm-hersen-as ook je stemming beïnvloeden – wordt opgezet tot ongeveer je derde levensjaar en blijft daarna redelijk stabiel. Vanaf je veertigste neemt de diversiteit vaak geleidelijk af; tussen ongeveer 50 en 65 jaar worden die veranderingen voor veel mensen merkbaar. Met name bacteriën die ontstekingsremmende stoffen maken nemen af, terwijl soorten die lichte ontstekingen bevorderen vaker voorkomen.

Dat merk je subtiel: vaker een opgeblazen gevoel, veranderde ontlasting, minder tolerantie voor bepaalde voedingsmiddelen, maar ook vermoeidheid, huidklachten en een lagere weerstand. Omdat het microbioom zoveel processen reguleert, zijn de klachten divers.

Het goede nieuws is dat het microbioom behoorlijk beïnvloedbaar blijft. De onderzoekers benoemen dat ongeveer 30–40% direct reageert op voeding en leefstijl. Belangrijke maatregelen: veel vezels eten (voedsel voor gunstige bacteriën), gefermenteerde producten (yoghurt, zuurkool), en voedingsmiddelen rijk aan polyfenolen (zoals bessen en groene thee). Ook beweging, voldoende slaap en stressreductie ondersteunen een gunstig microbioom; ultrabewerkt voedsel en chronische stress doen het tegenovergestelde.

Er zijn geslachtsverschillen: vrouwen hebben gemiddeld meer gunstige bacteriën maar grotere schommelingen (bijvoorbeeld rond de menopauze); mannen reageren sterker negatief op alcohol en vezelarme voeding. Conclusie: veroudering van het microbioom is normaal, maar niet onveranderlijk — met gerichte leefstijlkeuzes kun je veel invloed uitoefenen.