Europese octrooiaanvragen doorbreken grens van 200.000, Eindhoven behoort tot top 3 innovatieregio's
In dit artikel:
In 2025 overschreed Europa voor het eerst de grens van 200.000 octrooiaanvragen: het Europees Octrooibureau (EPO) registreerde 201.974 aanvragen volgens het Technology Dashboard. De totale groei blijft beperkt (ongeveer 1,4%), maar het cijfer markeert een herstel naar stabiele stijgingen en benadrukt tegelijk welke regio’s en technologieën de grootste dynamiek laten zien.
De aanwas komt vooral van buiten Europa: aanvragen van niet-Europese aanvragers stegen met 2,1%, terwijl Europese aanvragen slechts licht toenamen. Computer- en digitale technologieën zijn de groeimotor: computertechnologie nam met ruim 6% toe, waarbij kunstmatige intelligentie bijna 10% groeide en quantumtechnologie zelfs bijna 38%. Digitale communicatie (o.a. ontwikkelingen richting 6G) groeide met ruim 11%. Deze niches tonen dat Europese onderzoeksinstellingen en bedrijven inhoudelijk goed meedoen; Europese partijen hebben in AI en quantum een relatief sterk aandeel, ondanks dat commerciële opschaling vaak elders plaatsvindt.
De energietransitie is duidelijk terug te zien in de cijfers: elektrische machines en energie groeien ruim 5%, met batterijinnovaties als uitschieter (+~15%). Die batterijaanvragen worden echter vooral aangevoerd door Aziatische bedrijven uit Zuid-Korea, China en Japan. Halfgeleiders laten ook stevige groei zien (+7,6%), waarbij Europese spelers hun positie proberen te behouden tegen stevige concurrentie uit de VS en Azië. Levenswetenschappen vertonen minder dynamiek: medische technologie groeit licht, maar farmacie en biotechnologie laten een daling zien ten opzichte van de pandemiepieken.
Landenbeeld: de Verenigde Staten blijven de grootste bron van aanvragen in Europa, gevolgd door Duitsland. China is de grootste verschuiving: het passeerde Japan en staat nu derde, met een verdrievoudiging van aanvragen sinds 2016. Binnen Europa daalt het aantal aanvragen van traditionele grootmachten zoals Duitsland, Frankrijk en Nederland licht, terwijl kleinere landen zoals Finland sterk groeien.
Regionaal springt Brainport Eindhoven eruit als een van Europa’s belangrijkste innovatieclusters. De Brainport-regio staat op de derde plek in de Europese stedenranglijst, achter München en Parijs. Van de ruim 7.000 Nederlandse aanvragen komt meer dan de helft uit Zuidoost-Brabant; Noord-Brabant tekent voor ruim 3.600 aanvragen. Grote bedrijven — Philips (met 1.289 aanvragen in 2025 als grootste Nederlandse aanvrager), Signify, ASML en NXP — plus kennisinstellingen zoals TNO vormen een geconcentreerd cluster dat internationaal opvalt. Wel is er nuance: een deel van de patenten wordt administratief aan Eindhoven gelinkt, terwijl onderzoek en ontwikkeling soms elders in de wereld plaatsvinden.
Op vragersniveau blijven Aziatische giganten zoals Samsung, Huawei en LG de lijst aanvoeren; Nokia maakte een opvallende opmars naar plek vijf en is een van de snelst groeiende bedrijven binnen de top 50. Tegelijk neemt het aandeel van mkb-bedrijven en individuele uitvinders toe; zij zijn verantwoordelijk voor meer dan een kwart van de Europese aanvragen. Universiteiten en onderzoeksinstellingen dragen nog eens ongeveer 7% bij. Het relatief nieuwe Unitary Patent-systeem, waarmee bescherming in meerdere Europese landen gemakkelijker kan worden geregeld, telt inmiddels meer dan 80.000 aanvragen en blijkt vooral voor kleinere spelers aantrekkelijk.
Kortom: Europa verstevigt zijn positie als technologische hub met recordaantallen octrooiaanvragen en duidelijke sterktes in AI, quantum en digitale communicatie. Tegelijk laten internationale competitie — met name uit Azië in batterij- en consumententechnologie — en verschuivingen in sectorale investeringen (naar digitalisering en energie) tegenwind zien voor traditionele domeinen zoals farmacie en biotech.