Europa zet tegenaanval in: 440 nieuwe satellieten moeten Starlink beconcurreren
In dit artikel:
Eutelsat geeft opdracht aan Airbus voor in totaal 440 LEO-satellieten om het Europese antwoord op Elon Musks Starlink te versterken. De nieuwe LEO (Low Earth Orbit)-constellatie bestaat uit 100 eerder bestelde exemplaren plus een recente order van 340 stuks. De satellieten, elk circa 150 kg en 1 x 1 x 1,3 meter groot met twee uitschuifbare zonnepanelen, worden in Toulouse gebouwd en komen vanaf 2027 geleidelijk in een baan rond de aarde; de uitrol is gepland tot 2030.
De toestellen vliegen in een lage baan op ongeveer 1.200 km hoogte en leveren breedbandinternet aan overheden en bedrijven. Eutelsat, dat in 2023 fuseerde met Britse OneWeb, heeft daarmee meer dan 600 LEO-satellieten in gebruik of gepland en positioneert zich als de belangrijkste Europese tegenhanger van Starlink. De huidige latentie van dit type satelliet ligt rond 100 ms, maar door nieuwe technologieën wordt verwacht dat die kan dalen naar 15–20 ms, waardoor toepassingen die lage vertraging vereisen beter mogelijk worden.
Een belangrijk operationeel kenmerk van LEO-satellieten is hun beperkte levensduur: blootstelling aan atmosferische omstandigheden leidt tot slijtage, waardoor vervanging binnen ongeveer zeven jaar nodig is. De 440 nieuwe toestellen dienen dan ook deels als vervanging van oudere eenheden, maar brengen ook nieuwe mogelijkheden door modernere hardware. Airbus rust de satellieten onder andere uit met digitale channelizers die analoge systemen vervangen; die digitale systemen splitsen en beheren binnenkomende breedbandsignalen efficiënter en flexibeler.
Technische compatibiliteit en extra diensten vormen een deel van de strategie. De nieuwe satellieten zijn 5G-compatibel en aansluiten op het Europese IRIS²-programma, waarin Eutelsat een voorname rol speelt. Ze kunnen ook ‘payloads’ van derden vervoeren: externe partijen kunnen apparatuur meegeven zonder zelf een hele satelliet te hoeven financieren, wat een nieuwe inkomstenstroom voor Eutelsat oplevert.
Eutelsat richt zich niet op consumenten maar op zakelijke en overheidsklanten: tv-zenders (bijna 7.000 zenders gebruiken OneWeb), banken, olieplatforms, diplomatieke netwerken en militaire toepassingen. LEO-netwerken maken snellere en goedkopere dataverbindingen mogelijk dan geostationaire systemen, vragen minder grondinfrastructuur en openen toepassingen zoals snelle internetverbindingen in vliegtuigen, directe satellietcommunicatie voor mobieltjes (D2D), en verbindingen voor treinen, connected cars, robots en bezorgdrones. Joanna Darlington van Eutelsat noemt LEO-satellieten “een ware gamechanger” en voorziet dat de zakelijke markt in omvang sterk zal groeien.
De ontwikkeling van LEO-constellaties is ook geopolitiek beladen. Naast SpaceX en het Amerikaanse Amazon (Project Kuiper) werken Chinese bedrijven aan vergelijkbare netwerken. Europa streeft naar meer autonomie en minder afhankelijkheid van Amerikaanse infrastructuur; IRIS² is bedoeld om zo’n Europees netwerk te bieden. Dat programma moet tegen 2030 ongeveer 264 LEO-satellieten (en enkele MEO-satellieten) omvatten en kost naar schatting meer dan 10 miljard euro, deels door de EU en deels door deelnemende bedrijven gefinancierd. Het werk aan IRIS² is in 2024 toegewezen aan het consortium SpaceRISE, waarbinnen Eutelsat een prominente rol speelt, maar het project kampt met vertragingen en politieke verdeeldheid binnen Europa. Eutelsat-topman Jean‑François Fallacher waarschuwde dat Europese landen meer moeten samenwerken om IRIS² tijdig van de grond te krijgen.
Kortom: met deze grote bestelling verstevigt Eutelsat zijn positie als Europese LEO-aanbieder, vervangt het verouderde satellieten, introduceert het modernere digitale technieken en speelt het in op zowel commerciële kansen als strategische wensen van Europa om onafhankelijkere satellietcapaciteit te ontwikkelen.