Europa versnelt eigen Starlink-rivaal: 348 satellieten vanaf 2029

In dit artikel:

Europa versnelt de ontwikkeling van zijn eigen satellietnetwerk IRIS². De Europese Commissie en het SpaceRISE-consortium ondertekenden op 7 augustus een overeenkomst waarmee de onderhandelingen over ontwerp, capaciteit, planning, kosten en private investeringen zijn afgerond. De eerste satellieten moeten in 2029 worden gelanceerd, een jaar eerder dan aanvankelijk gepland.

De geplande constellatie wordt uitgebreid van 282 naar 348 satellieten. Daarvan komen er 330 in een lage baan om de aarde (LEO) en 18 in een middelhoge baan (MEO). Door de uitbreiding neemt de beveiligde capaciteit voor overheidsgebruik volgens de Europese Commissie binnen de EU met 60 procent toe en wereldwijd met 54 procent. Het grotere netwerk moet bovendien beter bestand zijn tegen storingen, doordat communicatie bij uitval via andere satellieten kan worden omgeleid.

IRIS² moet Europa minder afhankelijk maken van buitenlandse satellietaanbieders zoals Starlink. Het netwerk is vooral bedoeld voor beveiligde en gegarandeerde communicatie van overheden, defensie, veiligheidsdiensten en hulpdiensten, onder meer tijdens noodsituaties en rond kritieke infrastructuur. Uiteindelijk moeten ook bedrijven en burgers toegang krijgen, bijvoorbeeld in afgelegen gebieden zonder snelle vaste of mobiele verbindingen. Anders dan Starlink ligt bij IRIS² de nadruk niet primair op consumenteninternet, maar op publieke veiligheid en strategische autonomie.

De uitbreiding en versnelling maken het project aanzienlijk duurder. Waar eind 2024 nog ongeveer 10,5 miljard euro werd genoemd, raamde Bloomberg de kosten inmiddels op 15,6 miljard euro. De Europese Commissie bevestigt dat extra investeringen nodig zijn, maar noemt zelf geen nieuw totaalbedrag. Financiering moet komen uit het EU-budget voor 2028-2034 en bijdragen van deelnemende landen. Polen heeft 656 miljoen euro toegezegd, Hongarije 500 miljoen en Spanje 1,6 tot 2 miljard euro.

Het publiek-private project wordt uitgevoerd door SpaceRISE, met onder meer SES, Eutelsat en Hispasat, en steun van Europese ruimtevaartbedrijven. Naast de bouw van honderden satellieten moeten lanceercontracten worden gesloten en beveiligde grondstations worden aangelegd. De satellieten worden vanaf 2029 gefaseerd gelanceerd; volledige dekking en dienstverlening zijn dus pas later beschikbaar.