Europa heeft alternatief voor gas al in handen, maar het verdwijnt massaal de lucht in

In dit artikel:

Europa laat jaarlijks een enorme hoeveelheid restwarmte uit fabrieken, datacenters, supermarkten en rioolwaterzuiveringen ongebruikt verloren gaan. Volgens het Deense ingenieursbedrijf Danfoss kwam in 2024 in de Europese Unie ongeveer 1.200 TWh aan restwarmte vrij. Dat kan richting 2050 oplopen tot 1.517 TWh, theoretisch genoeg om de warmtevraag van alle Europese gebouwen te dekken.

Restwarmte ontstaat wanneer energie wordt omgezet. Met industriële warmtepompen kan relatief lauwe warmte, bijvoorbeeld van 30 tot 60 graden, worden opgewaardeerd voor gebruik in productieprocessen, gebouwen of lokale warmtenetten. Datacenters worden door de snelle groei van kunstmatige intelligentie een steeds belangrijkere bron: vrijwel al hun elektriciteitsverbruik eindigt als warmte.

Een voorbeeld is aluminiumproducent Hydro in het Deense Tønder. Het bedrijf verhoogt warmte uit een koelproces van 16 naar 60 graden Celsius. Daardoor kan naar verwachting jaarlijks 205.600 kubieke meter gas worden bespaard. Volgens Danfoss verdient de investering zich in 2,3 jaar terug.

Wereldwijd bleef in 2023 minstens 3.100 TWh aan restwarmte onbenut. Het terugwinnen daarvan zou volgens de aangehaalde analyse tot 140 miljard euro per jaar kunnen besparen. Voor Europa kan hergebruik bovendien de afhankelijkheid van geïmporteerd aardgas verminderen en de concurrentiekracht van de industrie versterken.

Grote obstakels zijn de beperkte transporteerbaarheid van warmte en verschillen in temperatuur. Producenten en afnemers moeten daarom dicht bij elkaar liggen; warmtepompen kunnen temperatuurverschillen overbruggen, maar verbruiken elektriciteit en vereisen investeringen. De grootste kansen liggen volgens Danfoss in lokale combinaties, zoals datacenters bij woonwijken, industrieclusters en nieuwe projecten die al bij het ontwerp rekening houden met de bestemming van hun restwarmte.