Erik Scherder over de verbinding tussen brein en hart: 'Je hersenen kunnen helpen je hart gezond te houden'

In dit artikel:

Hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra bespreken in de podcast Het Spreekuur hoe nauw het hart en brein met elkaar verbonden zijn. Wat schadelijk is voor het ene orgaan, kan vaak ook gevolgen hebben voor het andere. Die wisselwerking verloopt onder meer via de hart-brein-as, waarbij zenuwen, hormonen en andere lichaamssystemen voortdurend signalen uitwisselen.

Een belangrijke verbinding loopt via de nervus vagus naar de hersenstam. Daar ontvangt de nucleus solitarius informatie uit het lichaam en stuurt die via het autonome zenuwstelsel weer door. Ook hersengebieden zoals de hypothalamus, amandelkern en insula zijn hierbij betrokken. Ze verwerken lichamelijke signalen en spelen een rol bij stress, emoties, hormonale regulatie en de aansturing van hart en bloedsomloop.

Bij schrik kunnen de hersenen het hart sneller laten kloppen, waarna signalen over de hartslag opnieuw in de hersenen worden verwerkt. Zo beïnvloeden beide organen elkaar voortdurend. Schade aan de insula, bijvoorbeeld door een herseninfarct, kan deze balans verstoren en hartritmestoornissen zoals boezemfibrilleren veroorzaken.

Volgens Scherder werkt de verbinding echter niet alleen in negatieve zin. Positieve prikkels en vooral voldoende beweging ondersteunen de gezondheid en veerkracht van de insula en andere hersengebieden. Daardoor profiteert ook het hart. Een actieve leefstijl kan, naast genetische factoren, helpen de hersenen gezond te houden en het risico op hart- en vaatziekten te verkleinen.