Erik Scherder over de invloed van sociale media op ons brein

In dit artikel:

Neuropsycholoog Erik Scherder (in een column in de podcast/serie Het Spreekuur, samen met cardioloog Leonard Hofstra) waarschuwt dat constant scrollen op telefoon en sociale media schade kan toebrengen aan ons brein en ons welzijn. Omdat scrollen weinig inspanning vergt en de fear of missing out ons doet blijven kijken, vullen we bijna elk leeg moment met korte filmpjes of likes. Daardoor krijgen de rustmomenten die het zogenoemde default mode network nodig heeft — cruciaal voor creativiteit en probleemoplossend denken — geen kans; juist in ontspanning ontstaan vaak nieuwe inzichten (denk aan het ‘aha’-moment onder de douche).

Daarnaast vergroten sociale platforms de kans op sociale afwijzing: vergelijkingen, nare reacties of zelfs ‘cancelling’ ondermijnen niemand zijn gevoel van welzijn. Langdurig passief gebruik verzwakt ook de netwerken die betrokken zijn bij emotieregulatie en veerkracht; wie zelden moeite doet, verliest oefening in concentreren, analyseren en omgaan met stress. Scherder illustreert dit aan de hand van hoofdrekenen: hulpmiddelen als rekenmachines maken het leven makkelijker, maar gaan ten koste van onderliggende denkprocessen.

Zijn advies: word je bewust van gedachteloos grijpen naar je telefoon, plan vaste momenten om apps en nieuws te checken en blijf je brein actief uitdagen zodat creativiteit, probleemoplossend vermogen en mentale veerkracht behouden blijven.