Erik Scherder in Het Spreekuur: 'De puberteit is essentieel in de ontwikkeling van het brein'

In dit artikel:

Hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder (in een reeks columns samen met cardioloog Leonard Hofstra) legt uit waarom pubergedrag niet per se problematisch is, maar een normaal onderdeel van hersenrijping. Tijdens de puberteit ondergaat het brein een grote groei: het beloningssysteem is extra gevoelig, waardoor nieuwsgierigheid, impulsen en de drang naar directe ervaringen sterk zijn. Tegelijkertijd is de voorste hersenschors — verantwoordelijk voor plannen, vooruitdenken en remmen van impulsen — nog volop in ontwikkeling en wordt pas rond de dertig echt volwassen.

Die ongelijke ontwikkeling verklaart veel herkenbare taferelen: meteen willen handelen, uitgaan voordat huiswerk af is, of grenzen opzoeken. Zulke ervaringen zijn cruciaal: door uitproberen en fouten maken verstevigen synaptische verbindingen en ontstaan netwerken die later bijdragen aan veerkracht en zelfsturing. Overmatige sturing of te snel willen laten rijpen werkt contraproductief; geduld van zowel pubers als ouders is daarom belangrijk. Scherder raadt aan met verwondering en nieuwsgierigheid naar het puberbrein te kijken in plaats van alleen te sanctioneren.

Praktische tips in de column zijn onder meer ruimte geven voor experimenteren en het belang van voldoende slaap — ook het uitslapen in het weekend steunt herstel en groei. Voor wie meer wil, verwijst Scherder naar de podcast Het Spreekuur, waar hij en Hofstra vragen beantwoorden over gezond leven vanuit hoofd en hart. Conclusie: puberteit is een turbulente maar noodzakelijke ontdekkingsreis; het gaat erom tijd en ruimte te bieden zodat het brein gezond kan uitgroeien.