Eerste suiker ontdekt in interstellair medium

In dit artikel:

Spaanse astronomen hebben met radiotelescopen voor het eerst het complexe suikermolecuul erythrulose (C4H8O4) aangetoond in het interstellaire medium, in een gebied rond het centrum van de Melkweg. Onderzoekers van de Radboud Universiteit onderzochten met computermodellen hoe het molecuul daar kan ontstaan en overleven. De resultaten zijn gepubliceerd in Nature Astronomy.

Volgens de modellen kan erythrulose zich vormen op waterijs dat interstellaire stofdeeltjes bedekt. Kosmische straling maakt aanwezige moleculen, waaronder glycolaldehyde en ethyleenglycol, reactiever. Wanneer de ontstane brokstukken elkaar op het ijsoppervlak treffen, kunnen ze samen erythrulose vormen. Spaanse onderzoekers berekenden eerst de mogelijke elementaire reactiestappen en reactiesnelheden; Herma Cuppen en promovendus Joseph Salaris gebruikten die gegevens vervolgens in een model van het volledige reactienetwerk.

Daarbij namen zij niet alleen vormingsreacties, maar ook afbraakreacties mee. Dat helpt verklaren waarom eenvoudiger C3-suikers niet zijn waargenomen, terwijl het grotere C4-suiker erythrulose wel is gevonden. C3-suikers ontstaan relatief gemakkelijk, maar worden ook snel afgebroken door kosmische straling en het daardoor opgewekte uv-licht. Grotere suikers kunnen die energie beter verdelen en zijn daardoor waarschijnlijk weerbaarder.

De onderzoekers benadrukken dat dit slechts één mogelijk vormingspad is en dat meerdere reacties elkaar beïnvloeden. Erythrulose kan zich op ijsdeeltjes ophopen, waarna grotere brokstukken en uiteindelijk meteorieten ontstaan. Mogelijk zijn suikers zo ooit op planeten terechtgekomen, maar Cuppen waarschuwt dat de ontdekking op zichzelf geen bewijs vormt dat de eerste suikers op deze manier naar de aarde kwamen. Wel zijn er aanwijzingen dat zulke moleculen een meteorietinslag kunnen overleven.