Een vergeten miljoenpoot uit 1936 stelt wetenschappers voor een raadsel

In dit artikel:

Een miljoenpoot die Herbert Womersley in 1936 op het Yorke Peninsula in Zuid-Australië verzamelde, is pas in 2026 officieel beschreven als een nieuwe soort: Colobothrix deckeri. Het dier behoort tot de familie Dalodesmidae, die doorgaans in vochtige gebieden leeft. De vondst is daarom opvallend, want op het Yorke Peninsula valt jaarlijks slechts ongeveer 450 millimeter regen.

De ongeveer twee centimeter lange miljoenpoot heeft een geelbruine kleur met roodbruine vlekken. Bij mannetjes zitten op de poten kleine, bolvormige structuren met een korte, stompe haar. Dat wijkt sterk af van verwante soorten, die daar meestal een lange, puntige haar hebben. Deze eigenschap was reden om naast een nieuwe soort ook een nieuw geslacht te benoemen. De functie van de structuren is nog onbekend.

Het exemplaar bleef decennialang in de collectie van het South Australian Museum. In 2015 herkende de Duitse onderzoeker Peter Decker het als een bijzonder lid van de Dalodesmidae en schakelde hij specialist Robert Mesibov in. Mesibov zocht in 2016 en 2017 zonder succes op de oorspronkelijke vindplaats. Later ontdekte hij in online museumcollecties exemplaren die in 2010 en 2021 op Kangaroo Island waren verzameld. Die bleken tot dezelfde soort te behoren. Tijdens nieuw veldonderzoek vond Mesibov daar levende dieren op relatief vochtige plekken. Hij vernoemde de soort naar Decker.

De ontdekking verkleint bovendien een gat van ruim 2.000 kilometer tussen bekende leefgebieden van de familie in oostelijk en westelijk Australië. Hoe de soort op het droge Yorke Peninsula kan overleven, blijft onzeker. Volgens Mesibov kunnen kalkstenen spleten en holtes beschutting bieden, mogelijk als overblijfsel uit nattere klimaatomstandigheden. Of de soort daar nog voorkomt, is niet vastgesteld. De vondst onderstreept hoe museumcollecties nieuwe inzichten kunnen opleveren over de verspreiding en evolutie van dieren.