Een planeet die 1000 lichtjaren verderop staat en op de aarde lijkt, wat heb je daaraan? ESA-ingenieur geeft antwoord

In dit artikel:

Hans Rozemeijer, ESA-ingenieur betrokken bij de lancering, licht toe wat de komende PLATO-missie van het Europees Ruimteagentschap moet opleveren. Begin januari 2027 gaat ESA een grote ruimtetelescoop—ongeveer zo groot als een klein vliegtuig—de ruimte in sturen. PLATO blijft daarna vier jaar lang twee vooraf uitgekozen sterrenvelden observeren; die gebieden zijn geselecteerd omdat eerdere missies er veelbelovende resultaten lieten zien.

Het doel van PLATO is het opsporen van “aardeachtige” exoplaneten: planeten die in de bewoonbare zone van hun ster draaien (zodat water vloeibaar kan blijven), uit gesteente bestaan en een atmosfeer hebben. Die drie voorwaarden — juiste afstand tot de ster, rotsachtige samenstelling en een atmosfeer — worden volgens Rozemeijer gezien als de belangrijkste ingrediënten voor leven zoals wij dat kennen. De missie richt zich niet op willekeurige sterren: “Lukraak de ruimte in gaan, zou geen zin hebben,” zegt hij, omdat je per planeet precies de baan en de omlooptijd moet meten om daarna massa en samenstelling te kunnen bepalen.

Wat PLATO concreet kan toevoegen: door langdurige observatie kan de missie de banen en perioden van planeten nauwkeurig vaststellen, en daarmee afleiden of een wereld grotendeels uit steen of uit gas bestaat. Door ook naar relatief jonge of juist oudere aarde-achtige planeten te zoeken, hoopt men inzicht te krijgen in hoe planeten als de aarde ontstaan en evolueren — en mogelijk wat de toekomst van onze planeet zou kunnen zijn. PLATO beoogt daarmee vooral fundamentele wetenschappelijke vragen te beantwoorden over hoe “gewoon” of bijzonder de aarde is.

Belangrijk om te benadrukken: PLATO zal niet direct aantonen of er buitenaards leven bestaat. De missie onderzoekt eerst of de condities voor leven aanwezig kunnen zijn. Het beantwoorden van de vraag of leven elders daadwerkelijk bestaat, vergt nog verdere stappen en vervolgonderzoek door andere instrumenten en missies.

Kortom: met PLATO gaat ESA een gerichte, vierjarige zoektocht voeren naar potentieel bewoonbare, rotsachtige planeten in twee veelbelovende gebieden van de hemel. De uitkomsten moeten ons begrip van de ontstaansgeschiedenis en mogelijke toekomst van de aarde verdiepen, en aangeven of soortgelijke werelden elders in het heelal voorkomen.