Een nieuwe 'verenbank' voorkomt dat bedreigde kaketoes voor een ritueel sterven

In dit artikel:

Op het Indonesische eiland Seram heeft de Huaulu-gemeenschap een manier gevonden om een eeuwenoud overgangsritueel te behouden zonder bedreigde Molukse kaketoes te doden. Tijdens de Cidaku-ceremonie maken jonge mannen traditioneel de overgang naar volwassenheid. Daarbij dragen zij de opvallende roze kuifveren van de kaketoe, die voor de Huaulu een belangrijke spirituele betekenis hebben.

Onderzoekers wilden weten of voor het ritueel vooral de jacht op de vogel van belang was, of juist de veren en de verbondenheid met de vogelsoort. Uit gesprekken met ouderen, jagers en andere leden van de gemeenschap bleek dat het doden van kaketoes geen noodzakelijke voorwaarde is. Daarom ontwikkelden de Huaulu samen met wetenschappers, natuurbeschermers en de Indonesische overheid een ‘verenbank’. Die verzamelt veren die kaketoes in opvang- en revalidatiecentra op natuurlijke wijze verliezen. De veren kunnen vervolgens tijdens de Cidaku worden gebruikt.

Het onderzoek liep van 2019 tot 2025 en is gepubliceerd in het Journal of Ethnobiology. De nieuwe afspraak is inmiddels officieel erkend door Indonesië. Volgens de onderzoekers beschermt de oplossing niet alleen een afnemende wilde kaketoe-populatie, maar erkent zij ook de Huaulu als beheerders van hun leefomgeving en tradities.

De aanpak laat volgens hen zien dat natuur- en cultuurbehoud elkaar niet altijd in de weg hoeven te zitten. Ook elders kan een vergelijkbare oplossing mogelijk zijn voor tradities met veren, huiden of andere natuurlijke materialen, vooral wanneer lokale gemeenschappen vanaf het begin meebeslissen.