Een nieuwe 'cocktailprik' schakelt het gif van vier soorten cobra's uit

In dit artikel:

Onderzoekers van het Indian Institute of Science en de Technical University of Denmark hebben een nieuw tegengif ontwikkeld dat in proeven bescherming bood tegen het gif van vier Indiase slangensoorten. De resultaten zijn gepubliceerd in Science Translational Medicine.

Het gif van slangen bestaat uit verschillende stoffen, die onder meer zenuwen, bloed en weefsel kunnen aantasten. Omdat de samenstelling per soort en regio verschilt, werken bestaande tegengiffen niet altijd goed tegen alle slangen. Die middelen worden bovendien meestal gemaakt door paarden herhaaldelijk met kleine hoeveelheden gif in te spuiten. Dat kan leiden tot wisselende kwaliteit, bijwerkingen en dierenleed.

De nieuwe aanpak gebruikt nanobodies: kleine, gespecialiseerde delen van antistoffen. De onderzoekers selecteerden vijf nanobodies die drie belangrijke groepen gifstoffen herkennen: alfa-neurotoxinen, cytotoxines en fosfolipase A2. Samen vormden ze een antistoffencocktail die in laboratoriumtests voorkwam dat de gifstoffen hun doelwitten bereikten.

Bij muizen werkte het middel tegen gif van de brilslang, monocled cobra en twee soorten koningscobra’s uit verschillende delen van India. Ook dieren die het tegengif pas dertig minuten na de gifinjectie kregen, konden worden gered. Sommige muizen die al verlamd waren, herstelden volledig. Volgens de onderzoekers was bovendien maar een kleine hoeveelheid antistoffen nodig, wat gunstig kan zijn voor de veiligheid en kosten.

Het tegengif kan recombinant worden geproduceerd, zonder telkens paarden te immuniseren. De samenstelling kan daardoor relatief eenvoudig worden aangepast aan slangensoorten die in een bepaalde regio de grootste problemen veroorzaken. Dat is relevant omdat wereldwijd jaarlijks meer dan 100.000 mensen aan slangenbeten overlijden; bijna de helft van die sterfgevallen vindt volgens het onderzoek in India plaats.

Het middel is nog niet klaar voor gebruik bij patiënten. Tot nu toe is het alleen in het laboratorium en bij muizen getest. Onderzoek naar de veiligheid en werking bij mensen is nodig voordat klinische toepassing mogelijk is.