Eén lichtdag: Voyager 1 bereikt een grens die geen mens ooit eerder zag
In dit artikel:
Voyager 1 heeft op woensdag 18 november 2026 om 11.16 uur Nederlandse tijd als eerste door mensen gebouwde object de grens van één lichtdag vanaf de aarde overschreden. De sonde bevindt zich inmiddels op ongeveer 25,9 miljard kilometer afstand, ruim 173 keer de afstand tussen de aarde en de zon. Een radiosignaal van NASA’s Jet Propulsion Laboratory in Californië doet er daardoor 24 uur over om Voyager 1 te bereiken; een antwoord duurt minstens nog een dag.
De sonde werd in 1977 gelanceerd en drong in 2012 als eerste menselijke vaartuig door tot de interstellaire ruimte. Een interactieve kaart maakt de actuele positie, afstanden en signaalreistijd inzichtelijk en laat zien hoe Voyager 1 zijn bijna vijftig jaar durende reis heeft afgelegd.
De historische mijlpaal komt terwijl de missie technisch steeds moeilijker wordt. De radio-isotopengenerator van Voyager 1 verliest jaarlijks ongeveer vier watt aan vermogen. NASA schakelde daarom in april het LECP-instrument uit nadat tijdens een manoeuvre onverwacht lagere stroomniveaus waren gemeten. Twee andere instrumenten, voor het meten van plasmatrillingen en magnetische velden, werken nog en sturen gegevens uit de interstellaire ruimte naar de aarde.
Ingenieurs onderzoeken daarnaast een ingreep die de bijnaam ‘the Big Bang’ kreeg. Door energiesystemen anders in te richten en minder belangrijke verbruikers uit te schakelen, hopen ze de sonde langer operationeel te houden. Voyager 2 wordt in mei en juni als test gebruikt; bij succes volgt Voyager 1 in juli. Mogelijk kan LECP dan opnieuw worden ingeschakeld, al blijft het einde van de missie door het afnemende vermogen onvermijdelijk.
Voyager 1 leverde samen met Voyager 2, die in 2018 de heliosfeer verliet, unieke metingen van plasma, magnetische velden en de invloed van de zonnewind buiten het zonnestelsel. NASA viert de nieuwe afstandsrecord met een wereldwijde campagne en brengt in 2027, bij het vijftigjarig jubileum, een documentaire uit. De sonde blijft voorlopig verder vliegen en vergroot zolang de stroom het toelaat elke dag zijn record.
Vandaag Inside: René van der Gijp zag eerbetoon aan Cristiano Ronaldo: 'Dit is zó lullig!'