Donkere energie bestaat niet, beweert controversiële studie

In dit artikel:

Een controversiële nieuwe analyse van supernova’s trekt de conclusie in twijfel dat de uitdijing van het heelal versnelt. Die versnelling werd in de jaren negentig ontdekt door twee onderzoeksteams die type-Ia-supernova’s gebruikten als afstandsmetingen. Om de waarnemingen te verklaren, introduceerden natuurkundigen donkere energie, die sindsdien een belangrijk onderdeel van het standaardmodel van de kosmologie is.

Astronoom Subir Sarkar en collega’s van de Universiteit van Oxford onderzochten de oorspronkelijke gegevens vanaf 2014 opnieuw. In hun nieuwste studie gebruikten ze de Pantheon+-dataset, met metingen van 1701 supernova’s. Ook verwerkten ze onderzoek van de Yonsei-universiteit in Zuid-Korea, waaruit blijkt dat type-Ia-supernova’s in jonge sterrenstelsels mogelijk minder helder zijn. Omdat verre sterrenstelsels worden waargenomen zoals ze er in het verleden uitzagen, kan die eigenschap ertoe hebben geleid dat hun afstand en daarmee de expansiesnelheid van het heelal te hoog werd ingeschat.

Na correctie voor dit effect vonden Sarkar en zijn team geen overtuigend bewijs voor versnelde uitdijing. Donkere energie zou daardoor niet nodig zijn om de supernova-observaties te verklaren. Sommige kosmologen, onder wie Dominik Schwarz, noemen de uitkomst mogelijk baanbrekend en passend bij andere aanwijzingen dat het huidige kosmologische model tekortschiet.

Veel wetenschappers blijven echter sceptisch. Volgens Joshua Frieman steunt het bewijs voor versnelde expansie niet alleen op supernova’s, maar ook op de grootschalige structuur van het heelal en de kosmische achtergrondstraling. De nieuwe analyse zet volgens hem slechts één onderdeel van dat bewijs ter discussie en is onvoldoende om donkere energie of het hele model af te schrijven. Aanvullend onderzoek zal moeten uitwijzen welke interpretatie standhoudt.