Dit sterrenstelsel draait twee kanten op: het geheim van NGC 4698

In dit artikel:

De Hubble-ruimtetelescoop heeft NGC 4698 vastgelegd, een sterrenstelsel op ongeveer 55 miljoen lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Maagd. Het maakt deel uit van de Virgocluster, een verzameling van meer dan duizend door zwaartekracht gebonden sterrenstelsels.

Hoewel NGC 4698 eruitziet als een normaal spiraalstelsel, wijkt de structuur sterk af. De langwerpige centrale sterrenbulge staat loodrecht op de platte schijf, en sterren en gas in de kern draaien in een richting die haaks staat op de rotatie van de buitenste schijf. Astronomen vermoeden dat een botsing met een kleiner sterrenstelsel of de instroom van gas deze ongebruikelijke constructie heeft veroorzaakt. Een korte waterstofstaart kan op zo’n vroegere fusie wijzen.

De kern bevat een superzwaar zwart gat dat waarschijnlijk actief groeit. NGC 4698 geldt als een Seyfert-2-stelsel met een actieve galactische kern, maar is atypisch omdat de sterke röntgenstraling nauwelijks wordt afgeschermd door gas en stof.

Daarnaast beweegt het stelsel door het ijle gas van de Virgocluster. Daardoor wordt neutraal waterstof uit NGC 4698 gestript, wat de geringe stervorming verklaart. De Hubble-opname toont zo een ogenschijnlijk rustig stelsel met een turbulent verleden en een opvallend afwijkende kern.