Dit IJslandse bedrijf wil lava gebruiken als bouwmateriaal

In dit artikel:

Het IJslandse architectenbureau s.ap arkitektar uit Reykjavik onderzoekt of vloeibare lava direct kan worden ingezet als bouwmateriaal. Architect Arnhildur Pálmadóttir en haar zoon Arnar Skarphéðinsson kwamen op het idee na een eruptie in 2014, toen ze zagen hoeveel lava over het landschap stroomde. Hun concept, ‘lavaforming’, verkeert nog in de fase van speculatieve wetenschap: een dergelijke toepassing van lava voordat die stolt, is nog niet eerder geprobeerd.

IJsland is bij uitstek geschikt als proeftuin. Het eiland ligt op de grens van twee tektonische platen en telt 32 actieve vulkanen. De architecten stellen voor om bij een voorspelbare uitbarsting sleuven te graven die zich met lava vullen. Na het afkoelen zouden die als fundering kunnen dienen. De lava kan ook naar kleinere modules worden geleid om bouwstenen te vormen; met dat idee heeft het bureau al geëxperimenteerd.

De plannen roepen praktische en veiligheidsvragen op. Vloeibare lava is heter dan 1000 graden Celsius en kan giftige dampen uitstoten. Bovendien zijn beton, staal en steen al breed beschikbaar. Volgens het bureau kan lokaal gevormde lava echter de uitstoot sterk verminderen, omdat de productie en het transport van conventionele bouwmaterialen veel energie kosten. De bouwsector veroorzaakt wereldwijd naar schatting 35 tot 40 procent van de broeikasgasuitstoot.

Aanvankelijk reageerden IJslanders terughoudend. Dat veranderde na de eruptie op het schiereiland Reykjanes in 2021, vlak bij Grindavik en The Blue Lagoon. De overheid beschermde het gebied met lavawallen en geulen, waardoor lava actief sturen minder futuristisch leek. Hoe haalbaar lavaforming uiteindelijk is, moet nog blijken.