Deze vreemde 'inktvis' leefde 160 miljoen jaar geleden in Wyoming

In dit artikel:

Paleontologen hebben in Wyoming een nieuwe soort en een nieuw geslacht belemniet beschreven: Wyoteuthis linsterorum. Dit zeedier leefde ongeveer 160 miljoen jaar geleden, tijdens de Jura, en was verwant aan moderne inktvissen en octopussen. Hoewel slechts twee fossielen bekend zijn, vallen die sterk op door hun uitzonderlijk korte en dikke rostrum, het harde achterste lichaamsdeel dat bij belemnieten vaak fossiliseert. Het voorste deel had een doorsnede van circa 6 tot 7 centimeter, waarmee het fossiel het dikste bekende belemnietrostrum bezit. Het dier zelf was vermoedelijk 55 tot 60 centimeter lang, inclusief de armen, en dus geen reus.

De eerste vondst werd eind jaren negentig gedaan bij Thermopolis door Burkhard Pohl, oprichter van het Wyoming Dinosaur Center. Het fossiel bleef jarenlang onbestudeerd. Een tweede exemplaar werd later bij Ten Sleep gevonden door fossielenverzamelaar Cliff Linster, die het in 2019 aan hetzelfde museum schonk. Onderzoekers gebruikten CT- en micro-CT-scans om de inwendige structuur en kenmerkende groeven te onderzoeken. De combinatie van eigenschappen wees op een tot dan toe onbekende soort. De geslachtsnaam verwijst naar Wyoming; de soortnaam eert Linster en zijn familie.

Wyoteuthis behoort tot de familie Megateuthididae, die vooral bekend is uit het Vroeg- en Midden-Jura. De nieuwe soort leefde miljoenen jaren later dan de meeste andere leden, wat erop wijst dat een Noord-Amerikaanse tak van deze groep langer overleefde dan gedacht. De reden voor het uitzonderlijk dikke rostrum is nog onbekend. Mogelijk hing het samen met een gespecialiseerde leefwijze of dieet; het dier kan bijvoorbeeld op kleinere belemnieten hebben gejaagd.

Dat in dezelfde gesteentelagen miljoenen gewone belemnieten voorkomen, maar slechts twee exemplaren van Wyoteuthis zijn gevonden, wijst mogelijk op een zeldzame of gespecialiseerde soort. De dieren leefden misschien meestal elders en kwamen slechts af en toe in de ondiepe Sundance Sea. Beide fossielen worden bewaard in het Wyoming Dinosaur Center. De ontdekking onderstreept bovendien de belangrijke bijdrage die amateurfossielenzoekers aan paleontologisch onderzoek kunnen leveren. Linster overleed enkele maanden voor de publicatie, maar wist nog dat zijn vondst werd onderzocht.