Deze stukjes DNA bepalen mee wie je bent

In dit artikel:

Onderzoekers hebben in 1,14 miljoen DNA-monsters 1.260 genetische varianten gevonden die samenhangen met de vijf belangrijkste persoonlijkheidskenmerken: extraversie, vriendelijkheid, gewetensvolheid, emotionele instabiliteit en openheid voor nieuwe ervaringen, de zogenoemde Big Five. Daarvan waren 824 varianten nog niet eerder aan een persoonlijkheidskenmerk gekoppeld. Voor gewetensvolheid steeg het aantal bekende varianten bijvoorbeeld van 3 naar 131 en voor emotionele instabiliteit van 224 naar 706.

De resultaten wijzen niet op afzonderlijke genen voor een karaktertrek. Naar schatting zijn per trek meer dan 16.000 genetische plekken betrokken, met elk een uiterst klein effect. Veelvoorkomende varianten verklaren samen slechts 4,8 tot 9,3 procent van de verschillen tussen mensen, of ongeveer 13 procent bij uitgebreidere persoonlijkheidstests. Tweelingonderzoek komt uit op 40 tot 60 procent, waarschijnlijk doordat zeldzame genvarianten en de wisselwerking tussen genen daarin wel meetellen. Ook de omgeving blijft belangrijk.

Door familieleden onderling te vergelijken, konden de onderzoekers genetische invloed beter onderscheiden van de gedeelde opvoeding en leefomgeving. Bij persoonlijkheid bleef 96 procent van de genetische voorspelling overeind. Bij opleidingsniveau was dat slechts 60 tot 75 procent, wat laat zien dat ouderlijke omgeving daar een veel grotere rol speelt. Mensen kiezen bovendien nauwelijks een partner op basis van persoonlijkheid, maar wel vaker op basis van opleiding.

De genetische kenmerken hingen ook samen met andere eigenschappen. Emotionele instabiliteit vertoonde vooral verbanden met angst en somberheid, terwijl gewetensvolheid samenhing met minder middelengebruik, meer beweging, een lager gewicht en minder ziekenhuisopnames. De onderzoekers waarschuwen echter dat de scores niets betrouwbaars zeggen over een individu. Bovendien had 95 procent van de deelnemers een Europees genetisch profiel, waardoor de resultaten voor andere bevolkingsgroepen beperkt toepasbaar zijn. De studie levert daarmee vooral een statistische kaart van persoonlijkheid op, geen persoonlijke karaktertest.