Deze pil sleept je door je ochtendshift heen

In dit artikel:

Onderzoekers van het Brigham and Women’s Hospital (VS) onderzochten of het alertheidsmiddel solriamfetol mensen met ploegendienstsyndroom kan helpen beter te functioneren tijdens vroege shifts. Ploegendienst — van radiomakers en bakkers tot vrachtwagenchauffeurs en verpleegkundigen — verstoort het dag-nachtritme bij veel mensen; volgens eerder onderzoek ervaart ruim een kwart van onregelmatig werkenden klachten als overmatige slaperigheid overdag en slaapproblemen ’s nachts.

In een recent gecontroleerd onderzoek kregen 78 deelnemers met symptomen van ploegendienstsyndroom gedurende vier weken ofwel solriamfetol, of een placebo. Solriamfetol wordt al voorgeschreven bij nare slaapstoornissen zoals narcolepsie en slaapapneu en werkt stimulerend op alertheid.

De behandeling verbeterde de alertheid en het functioneren tijdens werkuren: zowel deelnemers als artsen merkten minder slaperigheid en betere dagelijkse prestaties op bij degenen die het middel kregen. Belangrijk: de medicatie leek de slaapkwaliteit ’s nachts niet negatief te beïnvloeden, een verschil met veel cafeïnegebruik of andere stimulerende middelen.

Toch zijn er kanttekeningen. De studieduur was beperkt (vier weken) en de langetermijneffecten en veiligheid op grotere schaal zijn nog onduidelijk. Er is ook een ethische en praktische discussie: willen we werknemers medisch ‘oppeppen’ om zich aan te passen aan werktijden die hun biologische klok ondermijnen, of moeten arbeidsroosters en maatschappelijke organisatie juist flexibeler worden om avondmensen tegemoet te komen? Voorlopig blijft koffie een veelgebruikte, eenvoudige tijdelijke oplossing, terwijl vervolgonderzoek nodig is om te bepalen of solriamfetol een duurzame en verantwoorde optie is voor brede toepassing bij vroeg werkende groepen.