Deze oeroude zwemmer had een keel die opvallend veel op de onze leek

In dit artikel:

Een fossiel uit Binnen-Mongolië werpt nieuw licht op de veelzijdigheid van vroege zoogdierverwanten. Het 165 miljoen jaar oude dier, Megacauda sungei, was ongeveer 50 centimeter lang, woog één tot twee kilo en behoorde tot de uitgestorven docodonten. Onderzoekers van onder meer de University of Bonn en de University of Chicago beschrijven de vondst in Nature.

M. sungei had een brede, afgeplatte staart, een korte vacht en lichaamskenmerken die wijzen op een semi-aquatische leefwijze. Het dier leek waarschijnlijk op een otter of vogelbekdier en gebruikte zijn voorpoten om te peddelen, terwijl achterpoten en staart hielpen bij voortbeweging en sturen. Zijn achterwaarts gekromde tanden waren geschikt om glibberige prooien zoals vissen en salamanders vast te grijpen. Daarmee is het fossiel volgens paleontoloog Thomas Martin het oudste bekende bewijs dat een docodont zowel op het land als in het water leefde.

De belangrijkste ontdekking betreft echter de keel. Micro-CT-scans brachten kleine botten rond het gehemelte en tongbeen in beeld. Hun vorm suggereert dat M. sungei al een zacht gehemelte en bijbehorende spieren had die voedsel en vloeistof gericht naar de slokdarm konden leiden. Dat slikmechanisme lijkt sterk op dat van moderne zoogdieren en voorkwam dat vloeistof tijdens het slikken in de neusholte terechtkwam. Het vermogen is daardoor veel ouder dan eerder werd aangenomen en kan verband houden met het zogen van jongen, al is niet bekend of M. sungei zijn nakomelingen met melk voedde.

De onderzoekers noemen de soort een voorbeeld van mozaïekevolutie: sommige lichaamsdelen waren primitief, terwijl de keel al opvallend modern was. De vondst laat zien dat docodonten uiteenlopende leefwijzen hadden, maar roept ook vragen op over hun voorouders en de aanpassingen aan het zwemmen.